Công ước 98 bảo vệ người lao động tối đa

08:10:58 21/05/2019

Công ước 98 được Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) thông qua cách đây 80 năm và nay được người Việt Nam biết đến rộng rãi. Hơn thế nữa, Việt Nam sẽ gia nhập công ước này. Đây là sự kiện có ý nghĩa lớn lao.



 
Với người lao động, quyền thương lượng tập thể cũng chính là thực hiện cơ chế thỏa thuận về lương - vấn đề quan trọng trong quan hệ lao động của kinh tế thị trường. Ảnh minh họa
          
Một thông báo chứa đựng nhiều thông tin
 
Vào đầu tháng 5/2019, báo chí đưa tin rộng rãi: Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ trình Quốc hội phê chuẩn Công ước 98 vào 29/5/2019. Thông tin này làm nức lòng nhiều người vì nó gián tiếp khẳng định sức khỏe của Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã ổn định, ông sẽ trở lại làm việc bình thường. Và cũng không ít người tò mò muốn biết Công ước 98 là gì? Nó có ý nghĩa như thế nào?
 
Có thể nói ngay thế này: Công ước số 98 của ILO về áp dụng những nguyên tắc của quyền tổ chức và thương lượng tập thể được thông qua vào ngày 01/7/1949. Nội dung của Công ước liên quan đến quyền tổ chức và thương lượng tập thể của người lao động; 98 là số thứ tự của Công ước thuộc ILO; nó có tên gọi chính thức là “Công ước về Quyền tổ chức và thương lượng tập thể”.
 
Trên thực tế, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã tiếp xúc với công ước này từ lâu, nghiên cứu kỹ càng. Trước khi tham mưu để Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trình Quốc hội phê chuẩn, một số hội thảo khoa học về Công ước 98 đã được tổ chức. 
 
Ngày 5/12/2018, tại TP.HCM, Bộ LĐTBXH tổ chức hội thảo tham vấn lấy ý kiến về khả năng phê chuẩn, áp dụng Công ước số 98 của ILO về quyền tổ chức và thương lượng tập thể tại Việt Nam. Đây là 1 trong 3 công ước cơ bản còn lại mà Việt Nam chưa gia nhập gồm: Công ước 105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức, Công ước 87 về quyền tự do hiệp hội. Tiếp theo, ngày 3/5/2019, tại thành phố Hạ Long, Quảng Ninh, Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội và Bộ LĐTBXH cũng đã phối hợp tổ chức Hội thảo xem xét việc gia nhập Công ước số 98. 
 
Như vậy, trong thời gian gần đây, phía Việt Nam tích cực xem xét tác động của Công ước 98 về nhiều mặt khi Việt Nam tham gia.

 
 Điều 4 Công ước 98, thương lượng tập thể được tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện. Ảnh minh họa
Việt Nam sẽ được gì khi gia nhập Công ước 98?
 
Đến nay, trên thế giới đã có 165/187 quốc gia thành viên ILO tham gia Công ước. Và có lẽ Việt Nam sẽ là quốc gia thứ 166 tham gia công ước này. Việc gia nhập Công ước 98 sẽ có tác động nhiều chiều. 
 
Thứ nhất, nó tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam với tư cách là thành viên của ILO; qua đó, góp phần hoàn thiện các cam kết của Việt Nam trong quá trình gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA).
 
Thứ hai, nó góp phần chứng tỏ đường lối đối ngoại, hội nhập quốc tế của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước Việt Nam là nhất quán: Việt Nam luôn luôn ủng hộ và tham gia những công ước có nội dung tiến bộ, nhân đạo, nhân văn nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động.
Thứ ba, nó chứng tỏ Việt Nam đã đủ tự tin về nhiều phương diện để tham gia bình đẳng vào nhiều loại công ước quốc tế. Gia nhập Công ước 98, Việt Nam chứng minh hệ thống pháp luật của mình, trong đó có Bộ luật Lao động và Luật Công đoàn rất tiến bộ, phù hợp với những tiêu chuẩn quốc tế. 
 
Bà Sarah Galeski (đồng Chủ tịch Tiểu ban Nguồn nhân lực và Đào tạo Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam) bày tỏ sự ủng hộ quyết định phê chuẩn Công ước 98 của Việt Nam. Bà cho rằng, điều này góp phần củng cố quyền của người lao động tại Việt Nam, thúc đẩy phê chuẩn EVFTA tại Nghị viện châu Âu, góp phần tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và cải thiện phúc lợi cho người lao động Việt Nam.
Việc Việt Nam gia nhập Công ước 98 chứng tỏ nền kinh tế Việt Nam đã có những cơ sở vững chắc để xác lập kinh tế thị trường đầy đủ.
Điều quan trọng là Việt Nam làm gì sau khi tham gia Công ước 98
 
Điều chúng ta có thể yên tâm là Công ước 98 không có quy định trái với Hiến pháp Việt Nam năm 2013. Đây là điều quan trọng nhất. Các điều khoản khác của pháp luật Việt Nam về cơ bản cũng phù hợp với Công ước 98, những gì chưa phù hợp, sẽ được thay đổi, bổ sung cho phù hợp. 
 
Nói “về cơ bản” có nghĩa là một số quy định của pháp luật Việt Nam vẫn còn chưa phù hợp với Công ước 98. Ví dụ, về nguyên tắc tự nguyện trong thương lượng tập thể, theo Điều 4 Công ước 98, thương lượng tập thể được tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện. Nguyên tắc này chưa được quy định trong Bộ luật Lao động năm 2012. Hoặc, cũng theo Điều 4 Công ước 98, người lao động được lựa chọn tổ chức đại diện cho mình trong thương lượng tập thể. Nhưng Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2012 trao quyền đại diện đương nhiên cho Công đoàn cấp trên trong các doanh nghiệp chưa có Công đoàn cơ sở. Ngoài ra, Công ước 98 không có quy định liên quan đến vấn đề bảo lưu, vì vậy, khi Việt Nam gia nhập Công ước, chúng ta phải chấp nhận toàn bộ nội dung của Công ước.
 
Không phải ngẫu nhiên Công ước 98 tồn tại 80 năm rồi, nay Việt Nam mới chuẩn bị phê duyệt. Việc một quốc gia đang phát triển như Việt Nam quyết định tham gia Công ước của ILO nói lên nhiều điều và cũng có nhiều điều phải chỉnh sửa là điều tất nhiên. Với người lao động, quyền thương lượng tập thể cũng chính là thực hiện cơ chế thỏa thuận về lương - vấn đề quan trọng trong quan hệ lao động của kinh tế thị trường. 
 
Việc Việt Nam tham gia Công ước 98 là một bước tiến có nhiều ý nghĩa trong sự phát triển kinh tế - xã hội.

Hồ Bất Khuất/TC GĐ&TE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.