Trẻ em nghèo – Đối tượng cần quan tâm đặc biệt

16:32:42 13/09/2017

Những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực bảo vệ chăm sóc trẻ em (BVCSTE), xóa đói, giảm nghèo... Song vẫn còn hàng triệu trẻ em nghèo (TEN) và đối tượng yếu thế này đang rất cần sự quan tâm, giúp đỡ của toàn xã hội.





Những trẻ em nghèo  ở nông thôn  - đối tượng cần quan tâm đặc biệt. Ảnh:KT

Trẻ em nghèo chịu nhiều thiệt thòi

Theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc, trẻ em sống trong nghèo đói là những em không được hưởng các quyền về dinh dưỡng, nước và vệ sinh, tiếp cận với các dịch vụ y tế cơ bản, nhà ở, giáo dục... các em phải chịu thiệt thòi về nhiều mặt. Đó là điều hiển nhiên mà ai cũng nhìn thấy được. Em KN (xã Ia Piar, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai), nhà rất nghèo nên sống trong cảnh thiếu đói triền miên, bữa cơm của cả gia đình em thường xuyên là cơm trắng độn lá mì, thịt cá là thứ xa xỉ. Vì vậy, bố mẹ em phải đi làm thuê, làm mướn khắp nơi có khi vài tháng mới về. Mấy chị em N ở nhà tự chăm sóc lẫn nhau, Lên 6 tuổi N được tới trường, nhưng sau giờ học em phải đi nhặt phân bò bán cho những người trồng rau, để giúp bố mẹ kiếm thêm tiền mua bút, vở quần áo. Nghèo khó khiến cơ hội học lên cao của N khá xa vời, mặc dù em luôn là học sinh đạt kết quả học tập cao trong lớp và ước mơ được trở thành cô giáo để sau này dạy các trẻ em nghèo.

Em Nguyễn Ngọc H (Bảo Lâm, Lâm Đồng), cũng sống trong gia đình có bố mất sớm, mẹ bệnh nặng, nên mới tí tuổi đầu ngoài giờ học H đã phải giúp mẹ trồng và đi mót cà phê, kiếm thêm tiền phụ giúp gia đình. Em còn thay mẹ chăm sóc bà ngoại đau ốm. Không được vui chơi như nhiều trẻ em khác, con đi học là gánh nặng với gia đình H nhưng học tập vẫn luôn là niềm đam mê với cậu trò nghèo. Em rất thích môn Toán và mong muốn làm bác sĩ. Cùng cảnh nghèo với H, em VA (Bạch Thông, Bắc Kạn), mồ côi cha, mẹ bỏ đi từ lúc em mới tròn hai tháng phải ở với ông bà nội. Do ông bà già yếu, thu nhập ít ỏi nên hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn. Theo đánh giá của các thầy, cô giáo, VA học khá, ngoan, chăm chỉ và em ước muốn được học lên đại học để trở thành cảnh sát, nhưng do nghèo đói mà mơ ước ấy của em sẽ khó trở thành hiện thực nếu không được giúp đỡ.




Những đứa trẻ đường phố cần được giúp đỡ. Ảnh: Chi Lan

Em Nguyễn Thị T ở Xuân Trường – Nam Định, bố mẹ không có việc làm ổn định thu nhập thất thường, cảnh nhà nheo nhóc lại đông con khiến chị  em T bữa đói, bữa no phải bỏ học sớm. Em cùng hai em lên Hà Nội đánh giày, bán báo... kiếm sống phụ giúp cha mẹ. Mấy chị em thuê nhà ở cùng xóm trọ với mấy tay “anh chị”. Thế rồi “gần mực thì đen”, em trai em  bị các đại ca xúi bẩy đưa vào đời tập dùng thử ma tuý rồi dính nghiện. Vì cần tiền, nó đã đi ăn cắp và bị bắt. Những đứa trẻ nghèo bị xô đẩy vào các tệ nạn xã hội (trộm cắp, nghiện ma tuý…) như chị em T, không phải là ít gặp trong cuộc sống hàng ngày.

Xã Bình Thạnh là một xã nghèo của huyện Thạnh Phú (tỉnh Bến Tre). Quanh năm, những người dân ở đây bị cái nghèo đeo đẳng khiến trẻ em thường ngấp nghé trước nguy cơ thất học. Em MT mồ côi mẹ, cha bỏ đi lấy vợ, hai chị em ở cùng bà ngoại. Gia cảnh nghèo khó nên T phải nghỉ học làm mọi việc (đan lát, bán vé số, làm công nhân...) để mưu sinh nuôi em ăn học. Em tâm sự: “Mẹ mất – đó là những tháng ngày đau khổ, vất vả nhất trong cuộc đời em. Em sẵn sàng hy sinh cho em trai được cắp sách đến trường, vì em biết chỉ có việc học mới giúp mình thoát khỏi cảnh túng quẫn như hiện nay... ” Có thể nói mỗi em mỗi cảnh, nhưng đều vì nhà nghèo mà các em phải sớm đánh mất tuổi thơ, lam lũ, bươn chải tự lực vươn lên trong cuộc sống.

Giúp đỡ TEN thực hiện quyền trẻ em

Theo báo cáo từ Bộ LĐTBXH, cả nước có hơn 26 triệu trẻ em, trong đó có khoảng 1,5 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (HCĐB) và trên 2,5 triệu trẻ em có nguy cơ rơi vào HCĐB (trong số đó có khoảng 170.000 trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, mỗi năm nước ta còn có khoảng 10.000 trẻ em sinh ra bị tim bẩm sinh)... Những đối tượng trẻ em này, càng cần được toàn xã hội quan tâm, chăm sóc và bảo vệ để tạo điều kiện cho các em cơ hội phát triển toàn diện và có cuộc sống tốt đẹp hơn. Trong thực tế, khoảng cách, cơ hội về chăm sóc sức khoẻ, về dinh dưỡng, vui chơi giải trí giữa nhómTEN, trẻ em dân tộc thiểu số với nhóm giàu đang gia tăng. Sự chênh lệch này làm cho sự phát triển ở trẻ em không đồng đều. Vì vậy, ngành đang hướng đến mục tiêu giảm bất bình đằng giữa nhóm nghèo và nhóm giàu. Xoá khoảng cách thực hiện quyền trẻ em giữa thành thị, nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa...




Đại diện Lãnh đạo Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam và nhà tài trợ, tặng quà cho trẻ em nghèo đang điều trị tại Bệnh viên mắt Trung ương. Ảnh: CTV

Hiện nay, tình trạng trẻ em bị bạo lực, xâm hại vẫn còn nhiều, tính chất ngày càng nghiêm trọng, nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền trẻ em trở thành vấn đề nóng cần can thiệp, ngăn chặn trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Muốn khắc phục tình trạng trên, cần xây dựng và tổ chức đội ngũ cán bộ làm công tác BVCSTE có tâm huyết, nhiệt tình, năng lực và trách nhiệm từ trung ương đến cấp xã, phường... để phát hiện, can thiệt kịp thời những vụ xâm hại trẻ em, bảo vệ các quyền chính đáng của trẻ em. Để BVCSTE có hiệu quả, phải có sự phối hợp liên ngành, từng bộ ngành phải làm đúng chức năng, nhiệm vụ được giao. Trẻ em là nguồn nhân lực và chủ nhân tương lai của đất nước, BVCSTE phải được tiếp cận dựa trên các nhu cầu và quyền của trẻ em và thực hiện một cách cơ bản, toàn diện, lâu dài. Tuân thủ Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em mà Việt Nam đã kí kết, thời gian qua chúng ta đang nỗ lực để giải quyết những hạn chế và thách thức trong công tác BVCSTE qua việc thực thi Luật Trẻ em và một loạt các chương trình, dự án. Nổi bật nhất là Chương trình Hành động quốc gia Vì trẻ em Việt Nam các giai đoạn 2001-2010, 2011-2015 và 2016 - 2020. Qua đó, nhằm từng bước khắc phục tình trạng trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng trên cả nước nhất là tại các tỉnh Tây Nguyên và miền núi phía Bắc (nơi tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng vẫn còn cao); Phấn đấu để trẻ em sống chung và bị nhiễm HIV/AIDS được chăm sóc tốt hơn, không bị phân biệt, đối xử, kì thị; Phòng tránh TNTT cho trẻ em, giảm tối đa tai nạn giao thông, đuối nước...; Nâng cao chất lượng dịch vụ, chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em tại tuyến cơ sở...

“Tháng hành động Vì trẻ em” hàng năm đã được các địa phương trên cả nước hưởng ứng tích cực, bằng nhiều việc làm thiết thực, mang tính nhân văn sâu sắc, tạo thành phong trào toàn xã hội tham gia bảo vệ, chăm sóc (BVCS) và giáo dục trẻ em nói chung và TEN nói riêng. Qua đó, nâng cao trách nhiệm của gia đình và cộng đồng đối với nhiệm vụ BVCS trẻ em; Tạo điều kiện giúp TEN vượt qua khó khăn có thêm điều kiện để học tập và phát triển. Cụ thể , các tỉnh thành trong cả nước đã tổ chức lễ phát động “Tháng hành động Vì trẻ em”, tổ chức vận động quyên góp cho quỹ bảo trợ trẻ em các cấp và đã tạo được phong trào sôi động trong cả nước hướng vào trợ giúp hàng triệu TEN, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh, trẻ em mắc bệnh ung thư và các bệnh hiểm nghèo khác… Hiện tại, phong trào này vẫn còn tiếp tục để mang tới niềm vui cho những đứa trẻ bất hạnh.




Trẻ em nghèo có hoàn cảnh đặc biệt cũng cần được thực hiện quyền trẻ em như mọi trẻ em bình thường khác. Ảnh: KT 

Có thể thấy, cho dù đất nước còn khó khăn, nhưng nhờ sự những tấm lòng sẻ chia, giúp đỡ mà trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói chung và TEN nói riêng sẽ có cuộc sống tốt đẹp và đầy đủ hơn. Theo ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ LĐTBXH), trong năm 2017 chỉ tiêu của công tác BVCSTE sẽ là: phấn đấu 81% xã, phường, thị trấn đạt tiêu chuẩn xã, phường, thị trấn phù hợp với trẻ em; Giảm tỉ lệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt xuống 5,4% trên tổng số trẻ em; 87% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (trong đó có TEN) được trợ giúp.
 


Chi Lan/Tạp chí Gia đình và Trẻ em


To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.