Trung thực và sẻ chia – bài học tuy 2 mà 1

15:07:07 08/01/2019

Một bà mẹ Việt kiều chia sẻ trên trang cá nhân của chị về buổi học của các cháu vỡ lòng lớp con chị bên Mỹ, cô giáo cùng học sinh chỉ cùng nhau bàn mỗi chuyện: "Em cho bạn chiếc bánh yêu thích duy nhất mà em có, chuyện gì sẽ xảy ra?" Cách mà cô giáo khuyến khích trẻ trung thực thể hiện suy nghĩ và dạy trẻ về sự chia sẻ trong lớp học này có nhiều điều đáng để suy ngẫm.



 
Hãy dạy trẻ trên tinh thần tôn trọng trẻ. Ảnh minh họa (Internet)
 
Câu chuyện về chia sẻ…
 
Theo đó, cô giáo phát cho 18 cháu, mỗi đứa một tờ giấy, bảo muốn làm gì cũng được, miễn thể hiện suy nghĩ của mình ra. Tất nhiên các cháu 5 tuổi còn chưa biết viết thạo, chỉ vệch vạc mấy từ hoặc minh họa ý nghĩ bằng hình vẽ để qua đó thể hiện cách nghĩ của mình.
 
Sau một hồi, cô giáo gom giấy. Cô xem từng tờ, nhưng không đưa ra bất kỳ đáp án nào như kiểu ở Việt Nam. Cô mời chủ nhân của tờ giấy diễn giải rõ hơn về nội dung em muốn nói, nếu có thể, rồi cả lớp cùng bàn luận về phương án ấy. Rồi cô kết luận rằng chẳng có phương án nào sai, kể cả: "Cho bánh xong cháu giật lại vì rất thèm". Cô nói nếu có bạn hành động như vậy, thì đó là tính cách tự nhiên của con người, nhất là ở trẻ nhỏ. Rồi cô lại hỏi các bạn ấy, nhưng nếu chia đôi thì em thấy thế nào?
 
Cũng trong câu chuyện trên, có cậu bé tự kỷ hàng ngày đến trường với chú chó Spat. Em nhờ cô giáo viết ra giấy rằng em yêu Spat và muốn cho Spat không chỉ một chiếc bánh mà tất cả mọi thứ em có. Trong khi đó, có bạn lại viết rằng: “Sau khi em cho bạn chiếc bánh, mẹ em thưởng cho em cả đĩa bánh to!”.
 
Chúng ta dạy học sinh làm văn mẫu, chúng ta hay có câu cửa miệng: “sống trong tập thể, người ta thế nào thì mình thế”; chúng ta hay sống theo phương châm “gió chiều nào che chiều nấy”- hóa ra là có ngọn nguồn của nó cả. Tư duy độc lập hình như là thứ chưa được giáo dục của chúng ta coi trọng; cái khác biệt còn chưa được tôn trọng, thì lòng trung thực sẽ gặp khó trong việc muốn thể hiện. 
 
Trẻ em là thế, các em hồn nhiên trong suy nghĩ, hành động và sự hồn nhiên ấy xuất phát từ cá tính, ý thức bản năng. Nhưng điều quan trọng là, cuối cùng, cô giáo kết luận không có phương án nào đúng phương án nào sai, vì mỗi người một tính cách, một suy nghĩ, nhưng qua trao đổi với nhau hôm nay, chắc các em hiểu chia sẻ là một hành động tốt của con người. Và cô khuyến khích các em hãy chia sẻ thật nhiều với người khác khi có thể.
 
Thử đặt giả thiết, nếu cô giáo Mỹ kia mà phân tích rằng, em cho bạn bánh xong rồi đòi lại là em ích kỷ; em chia sẻ tất cả những gì em có cho một chú chó là không nên; hay em nghĩ rằng cho bạn cái bánh rồi mẹ em sẽ thưởng cho em cả một đĩa bánh – là em có tính toán, vì đã biết trước cái lợi của việc mình làm; hoặc cô so sánh cách chia sẻ của em A thì tốt của em B là sai…, thì sẽ gieo vào lòng các em thái độ phân biệt đối xử và các em sẽ nhìn nhau như thế nào?!
 
Lại thử đặt giả thiết, nếu sau khi phân tích đúng sai, chỉ dạy các em cách đúng để chia sẻ là phải thế này, thế kia, cô đọc các em nghe hoặc chép lại những châm ngôn kiểu như: “Có điều kỳ diệu xảy đến với những người thực sự biết yêu thương: họ càng cho nhiều, họ càng có nhiều”; “Đừng bao giờ từ chối nếu bạn vẫn có cái để cho”; “Chính trong sự cho đi là chúng ta nhận lại”, thì chắc chắn, những mái đầu non nớt của các em vỡ lòng chưa thể hiểu được, thậm chí lớn hơn vài ba lớp nữa, có lẽ các em cũng chưa hiểu được, hoặc có nói rằn hiểu cũng chỉ là “hiểu vẹt” theo cách hiểu của người khác. 

 
Độc lập suy nghĩ và trung thực trong cuộc sống là những điều mà giáo dục hiện đại đang hướng tới. Ảnh minh họa (Internet)
 
Tôn trọng độc lập suy nghĩ, nhận về lòng trung thực 
 
Bài học của cô giáo Mỹ đơn giản mà hay ở chỗ, cô không dạy trẻ nói những gì mà người lớn thích trẻ nói, cô khuyến khích trẻ nói ra chính suy nghĩ của mình, cho dù nó là thế nào. Và vì cô không bao giờ chê, không so sánh, cô tôn trọng mọi suy nghĩ của các em, nên các em sẽ nói suy nghĩ của mình một cách trung thực và thoải mái nhất, các em sẽ không phải cố gắng loay hoay để làm cô vừa lòng hay nhòm ngó sang bạn khác xem bạn nói thế nào để còn bắt chước. 
 
Một bài học kích thích tư duy và tôn trọng sự độc lập suy nghĩ, đề cao lòng trung thực như vậy, sẽ khiến trẻ tiếp nhận vấn đề một cách nhẹ nhõm, cụ thể ở đây là lĩnh hội tinh thần về sự chia sẻ một cách tự nhiên mà sâu sắc, không cần một mớ lý thuyết hay định nghĩa rằng chia sẻ là phải thế này thế kia bao trùm định hướng lên các em.
 
Ở một góc độ khác, việc nói ra suy nghĩ trung thực của mình chính là sự chia sẻ một cách trung thực, bởi trong nhiều trường hợp, không nhất thiết chia sẻ là phải cho đi cái gì đó mang tính vật chất, chia sẻ suy nghĩ và tri thức nhiều khi còn quan trọng hơn. Nhiều suy nghĩ trung thực được chia sẻ ra với nhau, trong lớp học, trong xã hội, thì chắc chắn lớp học ấy, xã hội ấy, những con người biết trung thực chia sẻ ấy, sẽ chỉ có thể cùng nhau hướng đến những điều tốt đẹp hơn.
 
Độc lập suy nghĩ và trung thực trong cuộc sống là những điều mà giáo dục hiện đại đang hướng tới, để cho ra những lớp học trò có khả năng tự lĩnh hội tri thức và được sống là mình, hạnh phúc với những gì mình mong muốn. Nhưng muốn đạt được những điều này thì quyền tự do suy nghĩ và thể hiện phải được coi trọng, không bị lý thuyết nào áp đặt, để không phải lo bị phán xét và quy kết. 
 
Trong bài phát biểu truyền cảm hứng của nhà giáo Nguyễn Kim Sơn – Giám đốc ĐHQG Hà Nội (2018), thầy nói: Tài năng là hiếm có khó gặp, là khó thấy, khó biết, khó nhận ra, khó phát hiện, khó nuôi dưỡng, khó chấp nhận, khó phát huy và khó dùng… Các thầy, các cô cần có tấm lòng đủ rộng lớn để bao dung cho những khác biệt, đủ tinh tế để nhận thấy cái phi thường, đủ nhạy cảm để chia sẻ, đủ khéo léo để dẫn dắt, đủ tình yêu để nâng đỡ. Chỉ có đội ngũ những người thầy thực sự tài năng mới có thể dẫn dắt và dạy dỗ được những tài năng...” 

Trang Thanh/TC GĐ&TE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.