Nuôi dạy con thế nào khi gia đình chỉ có mẹ và con?

21:53:00 20/01/2016

Không ai muốn gia đình mình chỉ có mẹ và con, nhưng vì nhiều lý do mà trong cuộc sống hiện đại, những bà mẹ đơn thân nuôi con một mình ngày càng nhiều. Vậy, những đứa trẻ sống trong hoàn cảnh ấy cần được nuôi dạy như thế nào để phát triển tốt về cả tâm lý và thể chất?



 
Mẹ và con trai. Ảnh: KT
 
Những hệ lụy cho cả mẹ và con  
 
Ở Việt Nam, việc làm mẹ đơn thân đã không còn xa lạ (nhất là trong giới showbiz). Thậm chí, làm mẹ đơn thân còn trở thành “mốt” được các cô gái trẻ thành đạt và vững vàng về kinh tế, nhưng không thích vướng víu chuyện gia đình ưa chuộng. 
 
Vậy những đứa trẻ chỉ sống với mẹ sẽ có những khác biệt gì? Cô bạn tôi ly hôn chồng khi con trai được 6 tuổi. Trong suốt 5 năm, khi chỉ có hai mẹ con sống với nhau, cô đã rất vất vả khi nuôi dạy con trai. Khi cho con trai đi dã ngoại câu cá với cơ quan, trong lúc các gia đình khác người cha giúp đỡ con móc mồi, dạy con cách quăng dây câu, cách gỡ cá ra khỏi lưỡi câu, thì mẹ con cô loay hoay mãi vẫn không làm được những điều tưởng như đơn giản ấy. Kết quả là hai mẹ con cô chẳng câu được con cá nào và thằng bé còn bị mẹ móc lưỡi câu vào quần, mãi mới gỡ ra được. Cô tâm sự: “Nhà không có đàn ông rất khó. Ở nhà, thằng bé không có ai dạy những kĩ năng cần có của một cậu con trai và khi ra ngoài chơi các môn thể thao, đi xe đạp địa hình, đá bóng… nếu có bố, thì người mẹ sẽ đỡ vất vả hơn nhiều…”.
 
Thống kê tại Nga cho thấy, nguyên nhân xuất hiện 90% chứng loạn thần kinh chức năng của trẻ là do các xung đột gia đình và 1/3 số trẻ này sống ở những gia đình có cha mẹ ly hôn. Đồng thời, ở 86% phụ nữ một mình nuôi dạy con cũng thấy các biểu hiện rối loạn thần kinh chức năng, trong đó 50% rối loạn thần kinh thực vật và 15% mắc bệnh thái nhân cách loạn thần kinh.
 
Theo các nhà tâm lý, trong các gia đình cha mẹ ly hôn, khi đứa trẻ ở với mẹ, các em phải chuyển từ dạng đầy đủ sang không đầy đủ và bị rơi vào tấm lưới của những vấn đề tâm lý khác, liên quan đến việc thiếu vắng người cha trong gia đình như: Các em phải nhận sự bực tức của mẹ vì cuộc sống không ổn thỏa, thiếu hạnh phúc nên lo âu, không thoải mái về tinh thần; Cảm thấy mình không chỉ bị bố mà bị cả mẹ bỏ rơi vì người mẹ phải làm việc nhiều hơn để lo kinh tế gia đình, ít có thời gian chăm sóc con; Mất khả năng phát triển bình thường, đặc biệt là các cậu bé (không có hình mẫu của cha để học); Có em bị mắc chứng rối loạn thần kinh chức năng, có kết quả học tập kém và thường xuyên ghen tị với những trẻ có đủ cả cha và mẹ…
 
 
Tạo dựng khoảng thời gian rỗi để nghỉ ngơi cùng con. Ảnh: KT
 
Mẹ đơn thân phải nuôi dạy con như thế nào?
 
Vậy người mẹ khi nuôi, dạy con một mình phải làm gì để thắng hoàn cảnh và tiếp tục vững vàng trong cuộc sống, giúp con phát triển bình thường? Đầu tiên, họ phải có ý chí, lòng kiên nhẫn, sẵn sàng chịu đựng và đương đầu với bất cứ khó khăn nào. Các bà mẹ đơn thân nên tham khảo một số lời khuyên sau.
 
Cần học cách đối mặt với những thành kiến và lời dèm pha, dị nghị: Nhiều bà mẹ đơn thân phàn nàn họ cảm thấy hay bị người ngoài phán xét, chỉ trích hoặc nhòm ngó, bàn tán về cuộc sống của hai mẹ con. Chính vì thế, họ luôn phải gồng lên để chứng tỏ mình là người mẹ tốt. Trong trường hợp như vậy, cần có nghị lực và sự sáng suốt để đứng vững trước những lời thị phi, tạo dựng cho con một chỗ dựa vững chắc, nhất là về mặt tinh thần, giúp trẻ phát triển tốt. 
 
Không nên nói xấu và duy trì mối quan hệ tốt với bạn đời cũ: Điều này không hề đơn giản, nhưng bạn hãy cố tránh nói xấu người bố với con và cần tránh xung đột với chồng cũ khi có mặt trẻ. Không nên chia rẽ tình cảm của con với bố. Cho phép con nhận và trả lời điện thoại của bố và tạo điều kiện cho con đi chơi hoặc sống với bố (trong một thời gian ngắn nếu có thể). Hãy luôn cho con thấy rằng, tuy bố mẹ chia tay nhưng chúng vẫn nhận được tình yêu và sự quan tâm của cả hai người. 
 
Chọn cho mình một “cố vấn” có kinh nghiệm cũng như kiến thức nuôi dạy con: Đó có thể là người bạn tin cậy hay họ hàng của bạn - người mà biết lắng nghe và chia sẻ với bạn nhưng kinh nghiệm cũng như kiến thức nuôi dạy con cái, mỗi khi bạn gặp khó khăn với con mình. Nếu bạn chưa tìm được người như vậy, hoặc không tin tưởng vào ai có thể nhờ đến chuyên gia tâm lý, giáo dục, cô giáo của con… Họ có thể cho bạn những lời khuyên, hay giúp bạn liên hệ với các dịch vụ tư vấn về nuôi dạy con cái nhờ họ giúp đỡ.
 
Không nên chia sẻ với các con những lo lắng của bạn: Do là người đứng mũi chịu sào trong mọi trường hợp, vừa nuôi dạy con vừa làm kinh tế gia đình nên bạn sẽ gặp rất nhiều áp lực. Điều đó dẫn tới bạn lo âu, thậm chí có thể bị strees và trầm cảm. Nhưng bạn không nên nói với con về những điều bạn lo lắng, vì nó có thể gây bối rối cho bọn trẻ. Hãy cố giữ bình tĩnh, tự tin và tỏ ra lạc quan trước con. 
 
Phải đáp ứng nhu cầu tình cảm của con: Con bạn đã thiếu thốn tình cảm của người cha nên cần có sự bao dung, yêu thương và lắng nghe, chia sẻ cảm xúc ở mọi cung bậc tình cảm. Bạn hãy là một người mẹ như vậy. Nhiều khi bạn phải vượt qua những căng thẳng về tinh thần, vừa là mẹ vừa là cha để dồn tất cả tình cảm cho đứa con, bù đắp cho con những thiếu thốn mà chúng không đáng phải gánh chịu. 
 
Nếu con bạn có những nỗi lo sợ ở trường hay trong cuộc sống hàng ngày (Ví dụ: Bạn có một tình yêu mới và con bạn không thích bị chia sẻ tình cảm), thì bạn cần nói chuyện với con giúp chúng hiểu bạn cần cả tình yêu của chúng lẫn sự cảm thông từ bạn bè hay một người khác. Đồng thời, khẳng định với con rằng, bạn yêu chúng và chúng rất quan trọng với cuộc sống của bạn.
 
Tạo cho mình và con những khoảng thời gian nghỉ ngơi: Người nuôi con một mình, thường có rất ít cơ hội dành cho bản thân. Cần cho phép mình được nghỉ xả hơi và tận hưởng thời gian rảnh rỗi cùng với con và bạn bè. Đây cũng là một cách tự chăm sóc bản thân. Tốt nhất, hàng ngày nên dành cho mình chút thời gian xem tivi, đọc sách báo, nghe nhạc, tập thể thao… giúp cho năng lượng của bạn được phục hồi. Qua đó, củng cố thêm sức chịu đựng và sự điềm tĩnh cần có ở một người mẹ đơn thân. 

Thu Lan/tạp chí Gia đình và Trẻ em


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.