Cảnh báo Module Load Warning
One or more of the modules on this page did not load. This may be temporary. Please refresh the page (click F5 in most browsers). If the problem persists, please let the Site Administrator know.

Năm học 2017 - 2018 và mong muốn bình yên

14:16:34 14/09/2017

Ngày khai giảng năm học 2017 - 2018 đã trôi qua.Gần 22 triệu học sinh, sinh viên của cả nước đã bước vào năm học mới. Dù là đang trong giai đoạn giáo dục đổi mới căn bản, toàn diện nhưng chúng ta mong năm học 2017 - 2018 được diễn ra trong bình yên.



Khai giảng: Trong ngày khai giảng năm học 2017 - 2018 đã lấp ló những biểu hiện đổi mới cần thiết: ngắn gọn, vui văn nghệ, ít phát biểu rườm rà… Ảnh minh họa

Đừng bắt “con thuyền giáo dục” phải lồng lên!

Bản chất của giáo dục là quá trình truyền đạt, lĩnh hội, tiếp thu, sáng tạo ra kiến thức mới. Để quá trình này diễn ra “xuôi chèo, mát mái”, giáo dục cần không khí sôi động, hồ hởi, phấn khởi nhưng nằm trong quỹ đạo ổn định nhất định. Nghĩa là, để dạy tốt thì giáo viên phải yên tâm, tin tưởng, nhiệt tình, năng động... Để học tốt, học sinh phải vui vẻ, chăm chỉ, say mê, giàu khát vọng… Cái quan trọng nhất là thầy và trò phải cảm thấy thanh thản, bình yên không lo lắng về bất cứ điều gì.Không khí khai giảng năm học 2017 - 2018 ở nhiều địa phương nói lên điều đó.

Thật ra, đã có những biểu hiện cho thấy lãnh đạo ngành giáo dục địa phương mong muốn bình yên. Đó là vào trước năm học mới, nhiều tỉnh đồng loạt kiến nghị lùi thời gian thực hiện chương trình đổi mới tới năm sau. Đây là đề nghị có trách nhiệm vì cán bộ giáo viên không thể vừa quay như chong chóng, vừa soạn giáo án tốt, lên lớp toàn tâm, toàný được. Họ cần thời gian để lĩnh hội cái mới, “tiêu hóa” chúng và biến chúng thành những bài giảng hấp dẫn học sinh.

Vì vậy, đổi mới giáo dục là cần thiết; đổi mới “căn bản, toàn diện” được là rất tốt nhưng không thể bắt “con thuyền giáo dục” phải lồng lên để vượt sóng gió với những yêu cầu phải tạo ra sự đột phá ấn tượng. Để giáo dục thành công, một quá trình thay thế những cái cũ, cái lạc hậu bằng cái mới, cái tiên tiến phải được diễn ra liên tục trong sự ổn định nhất định. Trong giáo dục, việc kế thừa những giá trị đã được khẳng định là rất quan trọng. Vì vậy, những lời hô hào “phá đi làm lại từ đầu trong giáo dục” là rất khó chấp nhận.

Vậy giáo dục và đào tạo cần phải đổi mới như thế nào?

Trong ngày khai giảng năm học 2017 - 2018 đã lấp ló những biểu hiện đổi mới cần thiết. Đó là việc lễ khai giảng ở hầu hết các địa phương diễn ra ngắn gọn, nhân vật chính của buổi khai giảng là học sinh và giáo viên chứ không phải quan chức. Các em học sinh được múa, hát, xem biểu diễn văn nghệ chứ không phải nghe những bài phát biểu mang tính dạy dỗ dài dằng dặc. Ở một số trường, các bậc cha mẹ học sinh cũng được hòa chung vào niềm vui với con mình. Sau buổi lễ ngắn gọn, học sinh và giáo viên trở về lớp học làm công việc chính của giáo dục là dạy và học.

Đổi mới giáo dục bắt đầu từ cách đổi mới tổ chức, quản lý cơ sở giáo dục và cách triển khai chương trình, nội dung giảng dạy. Đổi mới giáo dục đang đi đúng hướng với phương châm là giảm tải chương trình, giảm bớt các cuộc thi, giảm bớt thời gian của một số môn học ít cần thiết và bỏ hẳn những môn học không cần thiết. Giáo dục là khoa học, phải tuân thủ những gì có tính quy luật, không nên để chính trị, tư tưởng can thiệp sâu vào giáo dục.

Một điều vô cùng cần thiết là không nên để giáo viên, cha mẹ học sinh và chính bản thân các em học sinh sợ đổi mới. Do vậy, đổi mới phải được tiến hành trong trật tự, không gây xáo trộn lớn, không làm nhiều người bất bình. Hiện nay, chúng ta chưa làm được điều này. Biểu hiện rõ nhất là nhiều người vẫn sợ đổi mới, nghi ngờ đổi mới sẽ mang lại hiệu quả tốt đẹp.

Để đổi mới giáo dục thành công, phải thực hiện những thay đổi trong sự ổn định nhất định. Điều này có vẻ mâu thuẫn và thách thức nhưng trên thực tế những người quản lý giáo dục giỏi phải làm được như thế. Hàng chục năm qua, chúng ta hầu như không nghe nói Phần Lan tiến hành đổi mới giáo dục, nhưng nay, nền giáo dục của họ được công nhận là hiệu quả và tiên tiến bậc nhất. Thì ra, họ liên tục đổi mới, đổi mới trong bình yên và ổn định. Đổi mới của họ là sự hoàn thiện chứ không phá bỏ, làm lại. Vì vậy, chúng ta cũng nên học họ điều này để tiến hành đổi mới.

Không gây căng thẳng, xáo trộn trong giáo dục!

Một hiện tượng cần chú ý là hiện nay ở một số địa phương tiến hành sáp nhập trường. Điều này khiến học sinh và cha mẹ họ bất bình, thậm chí đã gây căng thẳng, dẫn tới xô xát.Việc sáp nhập trường đang tiềm ẩn sự xáo trộn và căng thẳng.

Tôi không hiểu tại sao một số địa phương lại sốt sắng với việc sáp nhập trường đến vậy?! Chuyện sáp nhập trường mấy năm trước đã gây căng thẳng ở Nghệ An, Hà Tĩnh. Bây giờ ở Thanh Hóa, Vĩnh Phúc và một số địa phương lại xảy ra điều tương tự. Căn cứ vào đâu để sáp nhập trường? Một số địa phương đưa ra tiêu chí: Nếu trường nào (cấp tiểu học và trung học cơ sở) dưới 8 lớp hay 10 lớp thì phải sáp nhập. Tại sao lại cần phải như vậy? Thời chúng tôi là học sinh phổ thông, mỗi xã ở miền xuôi đều có trường cấp 1, cấp 2; cấp 1 thường có 8 lớp, cấp 2 thường có 6 lớp (mỗi khối có 2 lớp). Vậy căn cứ vào đâu để đưa ra tiêu chí trường có dưới 8 lớp, 10 lớp thì phải sáp nhập?

Nói sáp nhập trường là để nâng cao chất lượng là ngụy biện.Ngược lại, hiện nay, ở một số địa phương học sinh giảm là cơ hội để nâng cao chất lượng. Đó là có thể giảm mỗi lớp có 40 - 50 học sinh xuống mỗi lớp có 30 học sinh. Đó là chỉ sử dụng những giáo viên giỏi đứng lớp, còn những giáo viên kém thì chuyển đi làm việc khác.

Còn nói sáp nhập trường để giảm biên chế, giảm lãnh đạo, giảm kinh phí thì có thể hiểu được.Vì vậy, một số địa phương có thể sáp nhập trường để đạt được những mục đích này. Tuy nhiên, sáp nhập trường nhưng tránh bắt học sinh phải chuyển chỗ học. Vì sao ư? Vì không nên bắt học sinh đi xa, không bắt học sinh rời bỏ chỗ quen đến chỗ lạ. Điều này thì có thể học tập kinh nghiệm các tỉnh, các huyện miền núi: Một trường có thể có nhiều điểm trường để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh.

Nếu muốn có bình yên cho năm học 2017 - 2018, việc sáp nhập trường phải dừng lại để nghiên cứu thấu đáo.
 

Đối tượng duy nhất của giáo dục là con người nên khi tiến hành đổi mới phải hết sức thận trọng. Ảnh minh họa


Làm giáo dục không thể nóng vội

Trong 30 năm trở lại đây, chúng ta liên tục đổi mới giáo dục nhưng chưa đạt được kết quả như mong đợi. Một trong những nguyên nhân là chúng ta nóng vội và thiếu sự thận trọng.

Có một câu chuyện vui có tính phê phán sự nóng vội trong giáo dục, mà nhiều người đã biết. Đó là một người muốn học chữ Hán nên tìm đến thầy để học hỏi.Chữ nhất (một) viết thế nào?Một vạch ngang; Chữ nhị (hai) viết thế nào? Hai vạch ngang; Chữ tam (ba) viết thế nào? Ba vạch ngang. Học đến đây, người đi học thốt lên: “Vậy thì dễ quá, tôi về đây!”. Ba ngày sau, người đó quay lại nói với thầy: “Không thể có bút giấy nào để viết chữ “triệu” cả vì phải vạch tới 1 triệu vạch”.

Câu chuyện trên rất thâm thúy, nó dạy chúng ta không được nóng vội. Ấy vậy mà hình như ngành giáo dục của chúng ta chẳng học được điều gì từ câu chuyện này. Trong hàng chục năm nay, chúng ta vẫn tiến hành đổi mới giáo dục một cách ồn ào, nóng vội, thiếu sự thận trọng cần thiết. Nếu cứ tiếp tục thế này, đổi mới “căn bản, toàn diện” cũng có nguy cơ không mang lại kết quả tốt đẹp.

Đối tượng duy nhất của giáo dục là con người nên khi tiến hành đổi mới phải hết sức thận trọng. Ai cũng biết là con người thì phải có những thói quen, mà thay đổi thói quen là điều không dễ dàng gì. Vậy hãy tiến hành đổi mới giáo dục một cách từ tốn, lặng lẽ, lấy kết quả làm trọng. Đổi mới giáo dục nên được tiến hành như công việc thường xuyên chứ đừng tiến hành đổi mới giáo dục như một phong trào.

Vội chẳng làm được điều gì tốt đẹp, tử tế cả. Ông cha ta đã nói điều này qua câu “Dục tốc bất đạt”. Học người xưa một chút đi!

Trọng Nguyên


Hồ Trọng Đàm (GĐ&TE)


To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.