Một số kết quả trong công tác hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS

14:56:19 12/11/2019

Những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc, thực hiện các quyền cho nhóm trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong việc cam kết thực hiện các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia phê chuẩn và đã ban hành, bao gồm việc triển khai các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chương trình với những định hướng chiến lược, mục tiêu, giải pháp tích cực, cụ thể, phù hợp về bảo vệ, chăm sóc trẻ em (BVCSTE) bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.



Hoàn thiện chính sách
 
Luật Trẻ em năm 2016 được Quốc hội phê chuẩn quy định rõ trẻ em nhiễm HIV/AIDS là một trong những đối tượng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt mà Nhà nước sẽ có chính sách hỗ trợ phù hợp. Bên cạnh những nỗ lực hoàn thiện, bổ sung luật pháp, chính sách, Chính phủ đã xây dựng nhiều chương trình, đề án về BVCSTE nói chung, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trong đó có trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS nói riêng như: Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2012 - 2020; Kế hoạch hành động Quốc gia vì trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn 2020; Chiến lược phòng chống HIV/AIDS ở Việt Nam đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020; Chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; Đề án chăm sóc trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em nhiễm HIV/AIDS, trẻ em là nạn nhân của chất độc hóa học, trẻ em khuyết tật nặng và trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa dựa vào cộng đồng giai đoạn 2013-2020; Quy định bảo trợ xã hội đối với trẻ em nhiễm HIV (được quy định trong Nghị định 136/2013/NĐ-CP)…
 
Bà Vũ Thị Kim Hoa - Phó Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ LĐTBXH) cho biết: Sau hơn 4 năm triển khai thực hiện Quyết định số 570/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch hành động quốc gia vì trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS giai đoạn 2014 - 2020, công tác BVCSTE bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ. Cụ thể:
 
Các mục tiêu của Quyết định bước đầu đạt được, giúp cho quyền của trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được thực hiện tốt hơn về cung cấp các dịch vụ đáp ứng nhu cầu của trẻ; về nâng cao nhận thức của cán bộ ở các cơ sở trợ giúp trẻ em, các cơ sở điều trị trẻ em nhiễm HIV/AIDS, các trường học và những tổ chức liên quan. Các chính sách hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được rà soát, nghiên cứu và đề xuất hoàn thiện; mạng lưới liên kết dịch vụ BVCSTE đã được xây dựng. Mô hình kết nối dịch vụ chăm sóc trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được triển khai và được đánh giá bước đầu có hiệu quả, phù hợp với các địa phương và được địa phương nhân rộng triển khai tại cơ sở.
 
63/63 tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch hành động vì trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS giai đoạn 2014 - 2020 và chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch. Công tác truyền thông về phòng chống HIV/AIDS cho trẻ em, chăm sóc trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được triển khai dưới nhiều hình thức phong phú trên các phương tiện thông tin đại chúng. Bên cạnh đó, công tác tập huấn nâng cao kiến thức về BVCSTE bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS đã được triển khai tại các cấp, các ngành, đoàn thể, các hội cho cán bộ cấp, tỉnh, huyện xã và đội ngũ cộng tác viên. Nhiều tỉnh đã triển khai việc kiện toàn mạng lưới liên kết các dịch vụ BVCSTE bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. 
 

Trẻ có HIV cần được ưu tiên chăm sóc, hòa nhập cộng đồng. Ảnh minh họa 
 
Vẫn còn nhiều khó khăn
 
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, thực tế vẫn còn một số trẻ em bị ảnh hưởng HIV khó khăn khi tiếp cận các dịch vụ; một số địa phương chưa quan tâm xây dựng Kế hoạch hành động vì trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS; một số chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với trẻ em, người chăm sóc trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS chưa được người dân biết đến. Vẫn còn hiện tượng kỳ thị phân biệt đối xử với trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS, đặc biệt là quyền được học tập của trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
 
Việc tiếp cận BHYT cho người nhiễm HIV nói chung và trẻ em còn thấp. Nhiều trẻ sống trong gia đình có bố, mẹ hoặc người thân nhiễm HIV/AIDS chưa được xét nghiệm định kỳ phát hiện HIV do kinh tế khó khăn, thiếu phương tiện đi lại hoặc chưa nhận thức đầy đủ về sự cần thiết phải tiến hành xét nghiệm để phòng ngừa và phát hiện sớm lây nhiễm HIV. Đến thời điểm này, có 36 cơ sở điều trị nhi, còn lại là các cơ sở lồng ghép, thiếu người có trình độ chuyên môn sâu về điều trị nhi và xử lý các tình huống. Việc điều trị bằng thuốc ARV ở tuyến huyện được mở rộng xuống tuyến xã vẫn còn nhiều khoảng trống trong điều trị nhi.
 
Trong khi đó, cơ chế bình xét hộ nghèo tại cộng đồng cùng với tâm lý e ngại bị kỳ thị chính là rào cản khiến nhiều trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS và gia đình bị hạn chế năng lực tham gia, đóng góp ý kiến, bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. 
 
Hiện vẫn còn thiếu các chính sách phòng ngừa HIV đối với nhóm trẻ có nguy cơ cao nhiễm HIV như trẻ em sử dụng ma túy, trẻ sống trong các cơ sở trợ giúp, trẻ là con của người mua dâm, bán dâm, sử dụng ma túy... 
 
Một vấn đề nữa là do quy định về bảo mật thông tin cho người nhiễm HIV/AIDS nên cán bộ y tế còn dè dặt trong việc cung cấp thông tin về người nhiễm HIV cũng như trẻ nhiễm HIV cho các bên liên quan, đặc biệt là chuyển thông tin cho cán bộ xã hội, khiến công tác phát hiện các trường hợp trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS gặp nhiều khó khăn, nhiều trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS chưa thể tiếp cận được với các dịch vụ hỗ trợ. 
 
Đặc biệt, việc thiếu thông tin, không cập nhật đầy đủ thông tin về trẻ bị nhiễm HIV và trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV đã hạn chế đáng kể việc triển khai các chính sách, hoạt động hỗ trợ trẻ em của ngành LĐTBXH và ngành GD&ĐT, dẫn đến những thiệt thòi trước mắt cho trẻ em thuộc diện đối tượng và về lâu dài đã có ảnh hưởng tiêu cực đến việc đảm bảo quyền trẻ em đối với nhóm trẻ em bị nhiễm HIV và trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/ADIS. 
 
Ngoài ra, việc thiếu chính sách hỗ trợ đối với cộng tác viên làm công tác trợ giúp cho trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS cũng dẫn đến tình trạng trẻ em trẻ em bị nhiễm, ảnh hưởng bởi HIV/ADIS không được phát hiện kịp thời để có các biện pháp trợ giúp phù hợp và hiệu quả.


Thông điệp của trẻ em về bảo vệ trẻ có H. Ảnh PV 
 
Để thúc đẩy thực hiện tốt hơn công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em bị ảnh hưởng bị HI/AIDS, các bộ, ngành, đoàn thể cần phối hợp đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức, chuyển đổi thái độ hành vi của trẻ và thiếu niên trong trường học và ngoài cộng đồng, qua đó, giúp trẻ tự phòng tránh lây nhiễm HIV/AIDS cho cá nhân, cộng đồng, giảm kỳ thị phân biệt đối xử với trẻ em và người nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. 
 
Đẩy mạnh cơ chế phối hợp giữa các ngành trong công tác rà soát trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS, đặc biệt là cơ chế phối hợp cung cấp thông tin về trẻ em nhiễm HIV và trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS giữa 3 ngành chức năng Y tế - LĐTBXH - GD&ĐT; Tăng cường tập huấn kĩ năng cho cán bộ làm công tác trợ giúp trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS; Có chính sách hỗ trợ nhóm cộng tác viên của mô hình kết nội dịch vụ trợ giúp trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS…
 
Box: Thống kê của Bộ Y tế, đến nay toàn quốc có 345 cơ sở điều trị HIV/AIDS cho trẻ em ở tuyến tỉnh và tuyến huyện. Có khoảng 5.000 trẻ nhiễm HIV/AIDS được điều trị bằng thuốc ARV. Cả nước có 276 huyện (40%) đã kiện toàn mạng lưới kết nối dịch vụ chăm sóc trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. Tỷ lệ trẻ em trong diện quản lý được hỗ trợ đầy đủ các dịch vụ theo nhu cầu đạt khoảng 70%.
 

 


Minh Trí/GĐTE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.