Làm gì để học sinh tốt nghiệp THCS học nghề?

15:36:07 15/05/2018

Học sinh tốt nghiệp THCS học nghề được miễn 100% học phí. Các em sẽ được gia nhập thị trường lao động sớm, sẽ có việc làm và thu nhập ổn định sớm hơn bạn bè cùng trang lứa. Trong khi đó, nguyện vọng có được tấm bằng đại học vẫn được thực hiện nếu các em chịu khó học thêm một số năm theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.



 
Mặc dù có rất nhiều điều kiện thuận lợi như vậy, nhưng tại các thành phố lớn, đại đa số các phụ huynh học sinh hầu như chưa có ý định để con học xong lớp 9 là đi học nghề, làm thợ. Lí do được đưa ra là các cháu còn nhỏ tuổi, được gia đình bao bọc nhiều nên hướng học nghề là còn quá sớm. Nguyện vọng chung của phụ huynh và học sinh là tiếp tục học hết lớp 12. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh cũng tỏ ra thiếu tin tưởng vào cơ sở đào tạo nghề, chất lượng đào tạo và lo lắng cho tương lai nghề nghiệp của con em mình.


Thị trường lao động và các doanh nghiệp đang quan tâm tới tay nghề, trình độ thực tế và thái độ làm việc của người lao động, thay vì việc chỉ quan tâm tới bằng cấp như thời kỳ trước đây. Ảnh: ILO
 
Phân luồng học sinh sau THCS
 
Phân luồng học sinh sau THCS là chủ trương quan trọng giúp giảm lãng phí nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Chủ trương này được Đảng và Nhà nước rất quan tâm. Bộ Chính trị đã có Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 5/12/2011 trong đó nêu rõ: Phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 30% học sinh sau khi tốt nghiệp THCS đi học nghề. 
 
Quá trình học trung cấp sau khi tốt nghiệp THCS cũng đã được quy định rõ trong Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp. Theo đó, từ năm 2017, học sinh tốt nghiệp THCS có thể được lựa chọn chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu: Nếu bản thân thấy khó khăn trong học văn hóa và không có nhu cầu liên thông thì được chọn đào tạo tập trung về tay nghề, còn nếu có nguyện vọng liên thông sau này thì có thể chọn chương trình đào tạo vừa học nghề vừa học bổ túc văn hóa; để khi tốt nghiệp vừa có bằng trung cấp vừa có bằng tương đương bằng tốt nghiệp THPT, đủ điều kiện liên thông lên các trình độ đào tạo cao hơn.
 
Như vậy, học nghề để trở thành kỹ thuật viên, lao động có tay nghề, có thu nhập tốt và ổn định. Người theo học nghề thường có việc làm ngay khi tốt nghiệp và được phép học tiếp lên cao đẳng, đại học nếu có nhu cầu.
 
Thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy, mỗi năm có khoảng 1,2 triệu học sinh tốt nghiệp THCS. Trong đó, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS vào học THPT chiếm hơn 70%; vào học bổ túc THPT hơn 8%; học trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề hơn 5%; tham gia vào thị trường lao động khoảng 15%. Đối với THPT, số học sinh tốt nghiệp hằng năm vào học đại học, cao đẳng chiếm khoảng 50%; vào học trung cấp chuyên nghiệp chiếm khoảng 20%; phần còn lại vào học nghề hoặc tham gia thị trường lao động. Theo Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Lê Quân, xã hội chúng ta đang lãng phí rất lớn khi có hàng trăm ngàn học sinh tốt nghiệp THPT không học tiếp. Thay vào đó, các em chấp nhận làm những công việc lao động phổ thông không qua đào tạo nghề nghiệp. Nếu các em này được định hướng tốt, theo học trung cấp ngay sau khi tốt nghiệp THCS, xã hội sẽ có thêm nhiều người lao động có tay nghề tốt đã qua đào tạo. 
 

 Nếu các em được định hướng tốt, theo học trung cấp ngay sau khi tốt nghiệp THCS, xã hội sẽ có thêm nhiều người lao động
có tay nghề tốt đã qua đào tạo. Ảnh minh họa (Internet) 
 
Cần hướng nghiệp trước khi phân luồng
 
Báo cáo tổng kết năm học 2016 - 2017 của Bộ GD-ĐT thừa nhận, chương trình giáo dục phổ thông hiện hành chưa chú trọng đến công tác định hướng nghề nghiệp và phân luồng. Phương thức giáo dục nhìn chung còn nhiều hạn chế, nặng về dạy kiến thức lý thuyết, thiếu điều kiện tổ chức cho học sinh thực hành, trải nghiệm; một số nhà trường thực hiện chương trình giáo dục hướng nghiệp mang tính hình thức, kém hiệu quả. Việc phối hợp giữa các trường phổ thông với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất... trong việc hướng nghiệp, phân luồng cho học sinh THCS, THPT chưa thực sự hiệu quả. Ngoài ra, cũng rất ít địa phương chú trọng tới công tác hướng nghiệp cho học sinh trước khi thực hiện phân luồng. 
 
Làm thế nào để các em học sinh sau khi học xong lớp 9 có thể mạnh dạn, tự tin bước vào học nghề, làm thợ? Các chuyên gia cho rằng, đây là vấn đề lớn không thể giải quyết một cách dễ dàng, nhanh chóng mà cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đồng bộ về thể chế và chính sách pháp luật, quan tâm hơn đến các đối tượng học nghề, công nhân lành nghề. 
 
Đặc biệt, cần đổi mới công tác hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông, phải coi đây là một yêu cầu tiên quyết để học sinh hiểu và có ý thức lựa chọn hướng đi phù hợp sau khi học xong THCS, từ đó dần thay đổi nhận thức của các bậc phụ huynh học sinh về học nghề. 
 
Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ, thời gian tới, Bộ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức về công tác phân luồng học sinh; xây dựng cơ sở dữ liệu về nhu cầu của thị trường lao động, nhằm cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực của địa phương và cả nước, phục vụ công tác phân luồng, hướng nghiệp học sinh; đổi mới nội dung và phương thức giáo dục hướng nghiệp trong giáo dục phổ thông…
 
Song song với đó, các trường nghề cũng cần tăng cường nguồn lực đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất các trường học, trường nghề, đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá, phổ biến thông tin về các trường chuyên nghiệp… 

 Tại các nước phát triển như Đức, Nhật hoặc Úc, việc cho con em theo học nghề sớm được nhiều gia đình nghiêm túc nhìn nhận và ưu tiên. Đó cũng là con đường để hình thành nên nhiều kỹ sư giỏi cho đất nước. Tại Nhật Bản, mô hình đào tạo 5 năm dành cho học sinh tốt nghiệp cấp 2 để có kỹ sư thực hành rất thành công. Hiệp hội 51 trường cao đẳng công nghệ Kosen là địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình và doanh nghiệp. Các em học ra trường 100% có việc làm với thu nhập cao. 
 

Châu Anh/GĐTE


To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.