Để con không trở thành “bạo chúa” trong trường học

08:19:57 23/04/2019

Trong khi hầu hết các bậc phụ huynh tìm kiếm các từ khóa “làm thế nào để con không bị bắt nạt khi đi học?”, “cha mẹ phải làm gì nếu con bị bạn bè bắt nạt?”… thì có không ít phụ huynh lại đau đầu với “bài toán khó”: “Làm thế nào để con không trở thành “bạo chúa” trong trường học, không là nỗi khiếp sợ của bạn bè?”.



 
 Bạo lực học đường xảy ra liên tiếp gần đây đặt ra nhiều câu hỏi nhức nhối mà các bậc phụ huynh không thể khoanh tay ngoài cuộc. Ảnh minh họa: Internet
 
Vì sao trẻ thích bắt nạt bạn?
 
Theo chuyên viên tâm lý Lê Khanh, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tâm lý - Đào tạo kỹ năng Rồng Việt Vũng Tàu, trẻ thích tấn công hay bắt nạt trẻ khác thường do hai nguyên nhân:
 
Một là do trẻ có tình trạng khó khăn về giao tiếp và ngôn ngữ: Do không biết cách “gây chú ý” hay “tạo mối quan hệ” bằng lời nói nên trẻ phải áp dụng kiểu làm quen “bạo lực” mà không nghĩ rằng, như vậy sẽ gây tổn thương cho người mình muốn làm quen. Ban đầu chỉ là các hành vi như kéo áo, khều bạn hoặc nắm tay nhưng lại không gây được chú ý, thậm chí lảng tránh. Sau đó, các trẻ này tăng “cường độ” bằng việc ngắt, véo, cào cấu với một thông điệp đơn giản: “Cho tớ chơi với”, thế là thành trẻ “cá biệt”.
 
Hai là, trẻ sinh ra và lớn lên trong tình trạng bị “bỏ rơi”: Bố mẹ bận đi làm và giao bé cho người giúp việc. Chính những người này đã vô tình “huấn luyện” cho bé bằng hành vi chăm sóc bạo lực của mình. Bé nhiễm các hành vi này, dần dần biến thành một kẻ cũng thích “chăm sóc” người khác bằng bạo lực. Đôi khi vì trẻ biếng ăn, hay quấy khóc hoặc “lì lợm”, bố mẹ thường quát mắng và đánh đập để trẻ phải vâng lời. Lâu dần trẻ “học” tính nóng nảy từ bố mẹ và áp dụng lại với bạn bè. Ngoài ra, không loại trừ một số trường hợp, ban đầu trẻ cũng hiền lành và thụ động, sau đó trở thành “nạn nhân” của trẻ khác.
 
Cũng có những bé, khi bắt đầu có những hành vi “bạo lực” với bố mẹ và người thân trong gia đình, lại không được kiềm chế, người lớn để cho trẻ tự do thực hiện các hành vi này. Khi đã hình thành thói quen trong nhà thì việc trẻ mang đến trường “thực hành” với các bạn là điều tất nhiên. Khi đứng trước việc con mình bị ngắt, nhéo, đấm đá…, nhiều phụ huynh lại dạy con phản ứng lại theo kiểu đáp trả vì xem đó là hành vi “tự vệ chính đáng”. Trẻ học được cách phản ứng và dần dần biến nó thành hành vi tấn công.
 
Dù do nguyên nhân gì thì một trẻ có những phản ứng hung hăng, không hẳn đã là một trẻ “thô bạo” hay sớm bộc lộ tính cách “anh chị” bẩm sinh, đây là dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp phải những khó khăn trong giao tiếp hoặc do sự “lệch hướng” trong giáo dục con của phụ huynh. Vì thế, các phụ huynh cần kiểm tra lại, nếu trẻ có những khó khăn về giao tiếp thì cần có sự thăm khám về tâm lý xem trẻ có mắc phải các rối nhiễu về ngôn ngữ hay giao tiếp, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp sớm.


 
Muốn con không bạo lực chúng bạn thì cha mẹ phải là người không gây ra các hành vi bạo lực hay ngược đãi trẻ. Ảnh minh họa: Internet
 
Để trẻ không bắt nạt bạn
 
Khi lo âu thái quá, nhiều trẻ thường xả stress bằng cách bắt nạt các bạn khác. Những trẻ tự ti về bản thân, hay nghi ngờ năng lực bản thân thường có tâm lý bất ổn, khó kiểm soát hành vi và dễ sa ngã, trở thành kẻ chuyên đi bắt nạt bạn bè. Hãy giúp con loại bỏ những cảm xúc và hành vi tiêu cực này bằng cách:
 
Khuyến khích con tích cực tập luyện thể dục, thể thao
 
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, một bài tập tim mạch ba lần một tuần giúp giảm lo lắng tới 70%. Hãy khuyến khích con vận động và chơi thể thao càng sớm càng tốt. Những lo lắng, căng thẳng sẽ được xả ra khi trẻ tập luyện và giúp trẻ trở nên điềm tĩnh hơn.
 
Ăn ngủ điều độ
 
Việc trẻ ăn ngủ không theo quy tắc, không có giờ giấc cố định có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thể chất cũng như tinh thần. Trẻ thường khó chịu khi chưa ngủ đủ giấc đã phải đến trường hoặc dễ cau có, bực bội khi đến trường với một cái bụng rỗng do ngủ dậy muộn chưa kịp ăn sáng. Hãy cố gắng cung cấp đủ lượng calo cần thiết cho trẻ mỗi ngày, cho trẻ ngủ đủ giấc, không thức quá khuya. Loại bỏ những thực phẩm quá mặn, nhiều dầu mỡ, chất ngọt nhân tạo, chất tạo màu thực phẩm, bột mỳ ra khỏi thực đơn, tăng cường rau xanh, hoa quả, các loại hạt… có thể làm cho trẻ bớt nóng nảy.
 
Sinh hoạt theo thời gian biểu định sẵn
 
Ăn uống lành mạnh và sinh hoạt điều độ không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn tốt cho việc kiểm soát các cảm xúc tiêu cực. Hãy cùng con lập ra một thời gian biểu khoa học, nhắc nhở con đi học đúng giờ, tham gia vào các hoạt động tập thể, ngoại khóa của trường, và đừng quên xếp lịch cho những kỳ nghỉ của cả gia đình. Khi trẻ sống có kế hoạch rõ ràng, chúng sẽ ít bị động và trở nên lo lắng thái quá khi gặp phải các biến cố.

Loại bỏ mầm mống bạo lực khỏi đời sống của trẻ
 
Những đứa trẻ thường xuyên chứng kiến cảnh bạo lực hay ngược đãi trong gia đình hoặc ngoài xã hội rất dễ bị ảnh hưởng và có thể trở thành người hung hăng, bạo ngược. Ngoài ra, những bài hát với lời lẽ kích động hay phim ảnh bạo lực cũng sẽ thúc đẩy suy nghĩ và hành vi bạo lực của trẻ. Bạn cần cách ly hoặc loại bỏ tối đa những yếu tố bạo lực ra khỏi đời sống của trẻ.

Không ngược đãi, đánh đập trẻ
 
Những trẻ thích bắt nạt bạn bè đôi khi lại chính là nạn nhân của bạo lực gia đình hoặc đã từng bị ai đó ngược đãi. Việc cha/mẹ/người thân hay thầy/cô giáo/một ai đó thường xuyên mắng mỏ, đánh đập, ngược đãi khiến trẻ bị tổn thương dẫn tới các hành vi ứng xử lệch lạc, thậm chí trẻ có thể trở thành kẻ phạm tội sau này.
 
Không nuông chiều con thái quá
 
Nhiều phụ huynh không phân biệt nổi ranh giới giữa tình thương con và sự chiều chuộng quá mức. Đừng để trẻ muốn làm gì thì làm, càng không thể để trẻ tự tung tự tác, hay sống ích kỷ, hợm hĩnh. Cha mẹ không nên bỏ qua các hành vi sai trái của trẻ như làm đau người khác, la lối, sỉ nhục người khác, lấy đồ chơi không phải là của mình, chơi những trò chơi nguy hiểm. Trẻ cần được dạy bảo về tôn ti trật tự và phân biệt đúng/sai.
 
Dập tắt hình tượng “đại ca”
 
Nhiều trẻ cho rằng, để thu hút sự chú ý của mọi người, của bạn bè, mình cần phải khác biệt, phải có những hành động xứng tầm “đại ca”. Để trở thành một đại ca/soái ca uy quyền, trẻ có thể sẽ dùng bạo lực để khuất phục hay mua chuộc đám bạn. Nếu thấy con manh nha việc theo đuổi hình ảnh một “đại ca” trong trường học, bạn cần chấn chỉnh con kịp thời, kéo con trở lại với đời sống thực. Nếu như sự can thiệp của bạn không hiệu quả, hãy nhờ tới sự tư vấn của các chuyên gia tâm lý hoặc một ai đó mà trẻ luôn tin tưởng.
 
Dù là con bạn bị bắt nạt hay đi bắt nạt trẻ khác tại trường học thì hai vấn đề này đều đáng phải suy nghĩ. Nếu như các bậc phụ huynh có thể ngăn chặn các hành vi hung hăng, bắt nạt bạn của chính con mình ngay từ những ngày đầu trẻ đi học thì đó cũng là một cách để giảm thiểu đáng kể vấn nạn bạo lực học đường và bảo vệ những trẻ yếu thế.

Phương Anh/TC GĐ&TE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.