Đề phòng bệnh bạch hầu quay trở lại

15:59:56 17/11/2015

Trong những năm gần đây, bệnh bạch hầu đã cơ bản được thanh toán tại Việt Nam. Tuy nhiên, tháng 7/2015, đã xuất hiện ổ dịch tại Quảng Ngãi làm 3 người tử vong chỉ trong thời gian ngắn. Đặc biệt, dịch bạch hầu đang bùng phát tại Lào, trong đó có nhiều vùng giáp biên giới Việt Nam khiến các chuyên gia lo ngại về sự trở lại của căn bệnh nguy hiểm này.





Cách tốt nhất để phòng bệnh bạch hầu là tiêm phòng cho trẻ.


Bệnh bạch hầu và dấu hiệu nhận biết

Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), bạch hầu là bệnh nhiễm trùng, nhiễm độc do vi khuẩn bạch hầu (corynebacterium diphtheria) gây ra, có thể lây truyền dễ dàng qua đường hô hấp, hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ niêm mạc mũi họng của bệnh nhân khi ho, hắt hơi. Vi khuẩn cũng có thể lây truyền gián tiếp qua đồ chơi, vật dụng hoặc xâm nhập qua da tổn thương.

Theo các chuyên gia y tế, triệu chứng bệnh bạch hầu thường thay đổi tùy theo vị trí, thời gian và sự phân bố độc tố vi khuẩn trong cơ thể và tình trạng miễn dịch của bệnh nhân. Thời kỳ ủ bệnh chừng 2-4 ngày, biểu hiện bằng các triệu chứng khó chịu như nhức đầu, đau họng. Tùy vị trí vi khuẩn phát sinh ở mũi, họng hay thanh quản mà có các biểu hiện lâm sàng ở các thể bệnh khác nhau:

Bạch hầu mũi: Thường bắt đầu bằng chảy nước mũi nhẹ một hoặc hai bên, kéo dài mấy ngày, có khi nước mũi lẫn máu làm loét môi và có mùi hôi. Triệu chứng toàn thân có thể nhẹ nhưng vẫn có thể hình thành một màng ở vách mũi. Bệnh thường gặp ở trẻ còn bú.

Bệnh hầu họng: Biểu hiện là bệnh nhân đột ngột đau họng, nhức đầu và khó chịu, đồng thời mạch quá nhanh so với tình trạng sốt nhẹ. Khám họng có thể dễ dàng nhìn thấy màng giả màu trắng xám ở họng. Nếu bóc lớp màng này sẽ gây chảy máu.

Bạch hầu thanh quản: Thường do bạch hầu họng lan xuống, thường gặp ở trẻ còn bú. Triệu chứng ban đầu là tiếng ho khàn, rồi thở rít, co kéo hõm ức, vẻ mặt sợ hãi. Dấu hiệu khó thở ngày càng tăng, nếu không xử lý kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Bạch hầu ác tính: Là thể bệnh trầm trọng nhất, biểu hiện ồ ạt hơn các thể bệnh khác. Bệnh nhân nhanh chóng bị nhiễm độc nặng với biểu hiện: sốt cao, mạch nhanh, huyết áp tụt, tím tái. Thường các màng giả lan nhanh từ amidan qua vòm hầu lên vùng sau mũi, đến tận hai lỗ mũi. Các hạch quanh cổ sưng to, phù nề. Bệnh nhân bị chảy máu miệng, mũi, da. Khoảng trên 50% bệnh nhân bị bệnh bạch hầu ác tính bị tử vong mặc dù được điều trị.

Ngoài những thể thường gặp trên, bệnh bạch hầu còn xuất hiện ở các cơ quan khác như lỗ tai, kết mạc, âm đạo.

Cục Y tế Dự phòng khuyến cáo: Bất cứ trường hợp nào chưa có miễn dịch, chưa tiếp xúc với mầm bệnh, chưa tiêm phòng đủ hoặc đã tiêm nhưng không sinh miễn dịch, đều dễ mắc bạch hầu. Một điều đáng lo ngại là trẻ em có thể lây nhiễm vi khuẩn bạch hầu từ người nhiễm vi khuẩn nhưng không có biểu hiện bệnh (người lành mang trùng). Đây là một bệnh nguy hiểm nên bệnh nhân có thể tử vong do các biến chứng. Hai biến chứng nổi bật của bạch hầu là viêm cơ tim và viêm dây thần kinh; ít gặp hơn là hoại tử ống thận cấp gây suy thận, viêm phổi, viêm nội tâm mạc...
 



Cán bộ y tế cho người dân uống thuốc để phòng bệnh bạch hầu tại Quảng Ngãi.


Điều trị và phòng bệnh bạch hầu

Theo các chuyên gia y tế, bệnh bạch hầu được điều trị càng sớm càng tốt, vì nếu phát hiện và điều trị muộn thì nguy cơ tử vong sẽ cao. Việc điều trị phải đúng cách, tránh các biến chứng và tử vong, trong đó phải dùng huyết thanh chống bạch hầu ngay từ đầu, thường xuyên rửa cổ họng cho người bệnh.

Khi có dấu hiệu bệnh bạch hầu, người nhà bệnh nhân cần chủ động, nhanh chóng đưa người bệnh tới các cơ sở y tế gần nhất để khám, chẩn đoán bằng các xét nghiệm, nhằm điều trị và cách ly kịp thời nếu nhiễm bệnh. Những người tiếp xúc với bệnh nhân cũng cần được làm xét nghiệm 2 lần cách nhau 1 - 2 ngày để đề phòng nguy cơ nhiễm bệnh. Nếu kết quả dương tính, phải chú ý theo dõi và đưa đến khám nếu có triệu chứng nghi ngờ trong vòng 7 ngày kể từ khi đưa bệnh nhân vào viện; đồng thời cần được tiêm huyết thanh kháng độc.

Để phòng nguy cơ lây bệnh, cần cách ly bệnh nhân ít nhất 2 ngày sau điều trị kháng sinh thích hợp và đeo khẩu trang khi tiếp xúc; vệ sinh phòng ở, đồ dùng cá nhân, đồ chơi… bằng dung dịch sát khuẩn, vệ sinh môi trường xung quanh nhà ở, lớp học, đảm bảo thông thoáng, sạch sẽ và an toàn. Vào mùa đông, nên giữ ấm, vệ sinh cổ họng cho trẻ.

Theo Cục Y tế Dự phòng, cách hiệu quả nhất để phòng bệnh bạch hầu, nhất là đối với trẻ nhỏ là cho uống thuốc phòng bệnh và đưa đi tiêm phòng theo đúng lịch tiêm chủng mở rộng nhưng cần lưu ý chỉ tiêm phòng khi trẻ đang trong trạng thái sức khỏe tốt. Hiện nay, vaccine “5 trong 1” phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm màng não mủ (Hib) đã được tiêm miễn phí cho trẻ dưới 1 tuổi theo lịch: trẻ 2 tháng tuổi tiêm mũi 1, 3 tháng tuổi tiêm mũi 2 và 4 tháng tuổi tiêm mũi 3.

Minh Anh/Tạp chí Gia đình và Trẻ em



 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.