Công nhân thu gom rác đối mặt với hiểm nguy về sức khỏe và an toàn lao động

10:00:31 13/11/2018

Không kể đông hay hè, mưa hay tạnh, cứ 5h sáng, người ta lại thấy ông Túy vận chiếc quần ngố, xỏ chân vào đôi ủng rồi lạch cạch mở cửa nhà rác ở khu Chung cư Học viện Hậu cần (Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội). Không găng tay, không đeo khẩu trang, thường trực trên môi ông là điếu thuốc hút dở… Nhiều người ái ngại lo cho sức khỏe của ông, nhưng nếu ông không hút thuốc thì có lẽ không chịu nổi cái mùi nồng nặc bốc lên từ nhà rác.



 
Nhiều công nhân thu gom rác chưa tự ý thức bảo vệ sức khỏe như không dùng khẩu trang, bao tay… Ảnh: CTV
 
Tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, rủi ro
 
Mỗi ngày, ông Túy làm việc gần 10 tiếng đồng hồ theo địa bàn được phân công. Nhìn đôi tay trần, không găng tay, không khẩu trang sau khi tiếp xúc đủ loại túi rác thải, tôi thắc mắc: “Như vậy quá nguy hiểm, sao bác không dùng các phương tiện bảo hộ lao động?”. Ông Túy cho biết, đeo vào vướng víu và khó mở các túi nilon để phân loại rác. Theo ông Túy, nghề này “cực lắm”, lúc mới làm, đến bữa cơm ông không nuốt nổi vì lúc nào cũng cảm giác có mùi hôi thối. Nhưng mãi rồi cũng phải “quen” bằng cách “mượn” hơi thuốc lá. “Giờ tôi cảm thấy đỡ nhiều, nhưng sợ nhất là khi phân loại rác, kim tiêm hay các vật nhọn có thể đâm vào tay”, ông Túy nói. 
 
Giống như ông Túy, những người công nhân thu gom rác có thể gặp hiểm họa bất cứ lúc nào trong quá trình thu gom rác: việc không trang bị bảo hộ, không đeo khẩu trang sẽ gặp các bệnh liên quan đến đường hô hấp; không đeo găng tay sẽ khó phòng tránh bệnh truyền nhiễm nếu bị đứt tay do mảnh thủy tinh và kim tiêm. Ngoài ra, tai nạn giao thông cũng là hiểm họa với công nhân vệ sinh môi trường. Do điều kiện phải làm việc ngoài đường nên chỉ lơ đễnh, thiếu quan sát của người điều khiển phương tiện giao thông, có thể sẽ gây tai nạn cho công nhân vệ sinh. 
Sáng 10/9, nhóm công nhân gồm anh Lê Văn Tân (40 tuổi), ông Nguyễn Văn Bay (62 tuổi) và Nguyễn Văn Liêm (39 tuổi, con ông Bay) theo xe chuyên dụng để thu gom rác thải đoạn qua xã Tân Lập - Tân Thạnh – Long An, khi gom rác thải thì mùi hóa chất xộc vào mặt khiến họ cảm thấy ngạt thở, nóng rát cổ họng, đau bụng phải nhập viện vì ngộ độc. 
 
Theo kết quả nghiên cứu và khởi động dự án an sinh xã hội và an toàn vệ sinh lao động của người thu gom rác dân lập ở TP.HCM do Trung tâm Nghiên cứu Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng (SDRC) phối hợp với Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ vừa công bố, do làm việc trong môi trường độc hại nên người thu gom rác thường mắc các bệnh như: khớp, sốt xuất huyết, cảm cúm, da liễu, viêm phổi/phế quản và các bệnh về da liễu. Dù công việc nặng nhọc, độc hại nhưng chỉ có 13,7% số người được khảo sát cho biết có đi khám tổng quát hàng năm, những người làm việc dưới 10 năm thường ít quan tâm về sức khỏe. 

 
Đảm bảo an toàn vệ sinh lao động. Ảnh: Cao Thăng/SGGP
 
Cần nâng cao nhận thức của người thu gom rác về an toàn, vệ sinh lao động
 
Làm việc trong môi trường tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, rủi ro liên quan đến hô hấp và tiêu hóa, thậm chí là bị phơi nhiễm các bệnh truyền nhiễm và HIV/AIDS, đa số người thu gom rác đã nhận thức về trang bị bảo hộ lao động như đi ủng, đeo bao tay, khẩu trang trong quá trình thu gom. Tuy nhiên, con số 94,6% số người thu gom rác bị chảy máu tay chân ở mức độ thường xuyên là điều đáng báo động, bởi đa số không mua bảo hiểm tai nạn lao động. Ngoài ra, do nhận thức còn hạn chế cũng như hoàn cảnh, cuộc sống mưu sinh (nhiều người thu gom rác lượm lặt từ trong các túi rác bất cứ thứ gì có thể đem bán được) nên nhiều người đã bỏ qua việc sử dụng các phương tiện bảo hộ… để làm cho nhanh. 
 
Theo bà Nguyễn Minh Châu, Trưởng nhóm nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng (SDRC), để nâng cao năng lực, nhận thức của người thu gom rác về các vấn đề an toàn, vệ sinh lao động, cần nâng cao chất lượng cuộc sống người thu gom rác qua việc tăng mức phí thu gom rác thải sinh hoạt; tập huấn, truyền thông nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi về tiếp cận an sinh xã hội và đảm bảo an toàn vệ sinh lao động; tổ chức các diễn đàn vận động chính sách, chia sẻ kinh nghiệm, tạo sự gắn kết, chia sẻ và giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ hệ thống chính sách đến thực tiễn.
 
TS Huỳnh Tấn Tiến, Giám đốc Trung tâm Bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường lao động TP.HCM cho rằng, để tránh nguy cơ lây nhiễm bệnh tật thì những người thu gom rác ở các đơn vị rác phải tự bảo vệ lấy sức khỏe của bản thân bằng việc đeo khẩu trang, bao tay trong khi làm việc. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là ý thức và trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động. “Đừng để đến khi “mất bò mới lo làm chuồng” thì quá muộn, vì việc điều trị rất tốn kém và phức tạp”, ông Tiến nói.
 
Công nhân thu gom rác được hưởng phụ cấp độc hại

Theo Luật sư Lại Xuân Cường - Văn phòng Luật sư Quốc Thái, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội: Công nhân thu gom rác thường xuyên tiếp xúc với rác bẩn và bụi nồng độ cao (Danh mục Nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm kèm theo Quyết định số 1629/LĐTBXH-QĐ ngày 26 tháng 12 năm 1996). 

- Nếu làm trong công ty không phải của Nhà nước thì mức phụ cấp độc hại được trả tùy theo sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về chế độ bảo hộ lao động, tiền lương và bảo hiểm xã hội. Mức lương của công việc/chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 5%; công việc/chức danh có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường (Khoản 3 Điều 7 Nghị định số 49/2013/NĐ-CP). Công nhân cũng có thể được hưởng bồi dưỡng bằng hiện vật theo quy định tại Điều 141 Bộ luật Lao động và Thông tư 25/2013/TT-BLĐTBXH.

- Nếu là công nhân làm tại công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu thì mức phụ cấp đối với nghề, công việc có điều kiện nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thấp nhất bằng 5% và cao nhất bằng 10%; nghề, công việc có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thấp nhất bằng nhất 7% và cao nhất 15% so với mức lương của nghề hoặc công việc có độ phức tạp tương đương trong điều kiện lao động bình thường (Khoản 1 Điều 11 Thông tư số 17/2015/TT-BLĐTBXH). 

Mai Hùng Anh/TC GĐ&TE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.