Cần tăng cường vai trò của các cơ sở trợ giúp xã hội

10:31:52 14/09/2018

Việt Nam hiện có khoảng 9,2 triệu người cao tuổi, 7,2 triệu người khuyết tật, 1,5 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Để đáp ứng một phần cho nhu cầu chăm sóc cho các đối tượng nêu trên, các cơ sở bảo trợ xã hội, mái ấm, nhà mở đã được hình thành nhằm tiếp nhận, quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng bảo trợ xã hội thuộc diện đặc biệt khó khăn, không tự lo được cuộc sống và không có điều kiện sinh sống tại gia đình, cộng đồng, như: người già cô đơn không nơi nương tựa, người khuyết tật, trẻ mồ côi, nhiễm chất độc da cam...



 
Thực trạng các cơ sở trợ giúp xã hội ở Việt Nam
 

Các cơ sở trợ giúp xã hội đã phát huy hiệu quả vai trò của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
 

 Theo thống kê của Cục Bảo trợ xã hội (Bộ LĐTBXH), tính đến cuối năm 2016, cả nước có 408 cơ sở trợ giúp xã hội, gồm 194 cơ sở công lập và 214 cơ sở ngoài công lập. Trong đó, có 31 cơ sở chăm sóc người cao tuổi, 71 cơ sở chăm sóc người khuyết tật, 139 cơ sở chăm sóc trẻ em, 102 cơ sở tổng hợp, 31 cơ sở chăm sóc người tâm thần, 34 trung tâm CTXH cấp tỉnh (có 7 trung tâm CTXH trẻ em; 134 văn phòng tư vấn trẻ em cấp huyện; 2.355 điểm tham vấn cộng đồng; 4.203 điểm tham vấn trường học được thành lập và đi vào hoạt động). 

 
Trong giai đoạn vừa qua, các cơ sở trợ giúp xã hội, đặc biệt là các cơ sở chăm sóc trẻ em đã phát huy hiệu quả vai trò của mình trong việc tiếp nhận, quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng bảo trợ xã hội; tổ chức hoạt động phục hồi chức năng, lao động sản xuất; trợ giúp các đối tượng trong các hoạt động tự quản, văn hóa, thể thao và các hoạt động khác phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe của từng nhóm đối tượng; phối hợp, tổ chức để dạy văn hóa, dạy nghề, giáo dục hướng nghiệp nhằm giúp đối tượng phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và nhân cách. Bên cạnh đó, các cơ sở còn thực hiện các các dịch vụ, tiếp nhận đối tượng cần sự bảo vệ khẩn cấp; bảo đảm sự an toàn và đáp ứng các nhu cầu khẩn cấp của đối tượng như: nơi cư trú tạm thời, thức ăn, quần áo, đi lại, cung cấp dịch vụ điều trị y tế ban đầu, cung cấp dịch vụ CTXH...
 
Vẫn còn nhiều hạn chế
 
Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng theo đánh giá của Cục Bảo trợ xã hội, mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội và chăm sóc trẻ mồ côi hiện đang rất thiếu về số lượng và yếu về chất lượng; chưa đáp ứng được yêu cầu chăm sóc, trợ giúp cho số lượng đối tượng ngày càng tăng. Cơ sở vật chất của nhiều đơn vị được xây dựng từ lâu, nay đã xuống cấp; dụng cụ y tế, trang thiết bị cần thiết để phục hồi chức năng còn thiếu; chưa có hệ thống xử lý chất thải, rác thải, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
 
Bên cạnh đó, hầu hết các cơ sở bảo trợ xã hội có chức năng chủ yếu là nuôi dưỡng tập trung các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt, thiếu các dịch vụ phát hiện sớm, can thiệp sớm, trị liệu, chăm sóc, trợ giúp và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng; thiếu sự liên kết, kết nối mang tính hệ thống với các cơ quan phúc lợi xã hội, các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc, trợ giúp xã hội khác. Trong khi đó, phần lớn cán bộ, nhân viên chưa qua đào tạo nghề CTXH hoặc được đào tạo từ nhiều nghề khác nhau, làm việc không đúng ngành, nghề đào tạo nên tính chuyên nghiệp còn hạn chế. Thêm nữa, với mức thu nhập thấp, không có chế độ phụ cấp ưu đãi tương xứng với tính chất công việc nên các cơ sở gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút cán bộ, nhân viên gắn bó với nghề, nhất là những người làm việc trực tiếp với đối tượng. 

Cần tiếp tục xã hội hóa và thu hút sự quan tâm của xã hội hơn nữa đối với các cơ sở trợ giúp xã hội.
 
Đâu là giải pháp?
 
Để hạn chế những bất cập nêu trên, phát huy vai trò của các cơ sở trợ giúp xã hội và trẻ mồ côi ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay, cần chuyển đổi chức năng của các trung tâm từ chăm sóc tập trung sang cung cấp dịch vụ CTXH, thúc đẩy thực hiện đánh giá nhu cầu cá nhân và đánh giá định kỳ, nhằm đưa ra những quyết định vì lợi ích tốt nhất của đối tượng; Giảm các trường hợp, đặc biệt là trẻ em phải sống quá lâu tại các cơ sở bảo trợ xã hội thông qua việc giới thiệu chức năng chăm sóc khẩn cấp và trung hạn, nhằm đảm bảo đối tượng sống tại cơ sở bảo trợ xã hội trong khoảng thời gian ngắn nhất; Hỗ trợ việc tìm kiếm gia đình và tái đoàn tụ, thúc đẩy quyền được sống chung với cha mẹ hoặc gia đình, họ hàng khi có thể; Hỗ trợ tiếp xúc với gia đình thường xuyên, tạo điều kiện cho đối tượng duy trì và xây dựng các mối quan hệ và gắn bó vững mạnh.
 
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh việc phát triển các trung tâm CTXH đóng vai trò là xương sống của hệ thống, làm việc vụ kết nối, đánh giá nhu cầu, phân loại và chuyển tuyến dịch vụ CTXH cho các đối tượng có nhu cầu. Đối với những dịch vụ chuyên sâu như chăm sóc, giáo dục trẻ tự kỷ, cần hình thành các cơ sở chuyên biệt. Trong đó, mạng lưới các trung tâm cung cấp dịch vụ CTXH, nhà xã hội, nhà bán trú, mô hình chăm sóc nhận nuôi và các cơ sở trợ giúp khác tại cộng đồng chủ yếu chăm sóc, nuôi dưỡng ngắn hạn, tư vấn và trị liệu phục hồi tâm lý; các cơ sở bảo trợ xã hội là nơi cuối cùng của hệ thống trợ giúp có nhiệm vụ chính là tiếp nhận chăm sóc, nuôi dưỡng và phục hồi chức năng những ca khó do mạng lưới các cơ sở trợ giúp chuyển gửi; đào tạo, tập huấn cán bộ, nhân viên cho các cơ sở khác cũng như tăng cường khả năng kết nối với chính quyền cơ sở và hệ thống các cơ quan phúc lợi xã hội tại địa phương.
 

Đức Dương/GĐTE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.