Nhiếp ảnh gia Hà Tường và “Những người muôn năm cũ”

14:19:05 28/02/2020

Nhiếp ảnh gia Hà Tường được xem là một cao thủ tiền bối trong làng nhiếp ảnh Hà Nội. Ống kính của ông đã thu vào hầu hết những gương mặt nghệ sĩ tiêu biểu từ văn chương, thi ca, báo chí, dịch thuật, hội họa, sân khấu, điện ảnh đến cả những học giả, các nhà khoa học, triết học, lịch sử, dân tộc học. Cuốn sách “Những người muôn năm cũ” của ông cùng 150 bức ảnh sẽ đem đến cho độc giả cái nhìn chân thực, độc đáo về văn nghệ sĩ Hà Thành nức tiếng một thời.




Nhiếp ảnh gia Hà Tường.
 
Cao thủ tiền bối trong làng nhiếp ảnh Hà Nội
 
Hà Tường là người có tâm hồn nhạy cảm, phiêu lãng và là người quảng giao, đi nhiều chơi rộng, nhưng ông sống một cuộc đời bình dị ở phố cổ Hà Nội. Nay nhiếp ảnh gia Hà Tường đã bước sang tuổi 78. Số phim mà ông đã mua để chụp những chân dung Hà Nội, hay chụp phong cảnh và con người miền Tây Bắc, có thể tương đương với số tiền mua hai căn nhà vừa vừa hồi đó. Những thế hệ nghệ sĩ sau này như: Trần Hùng, nhiếp ảnh gia Trần Huy Hoan, họa sĩ Lê Thiết Cương... khi nhắc tới Hà Tường đều đồng loạt nhận xét: “Dân chơi, kẻ sĩ và nhà nhiếp ảnh thứ thiệt của Hà Nội đấy!”
 
Hầu hết các chân dung ông chụp đều là ảnh đen trắng, được ông bấm máy trong những thời điểm ngẫu hứng bên bàn trà hay trong bữa rượu đạm bạc. Góc chụp cũng đơn giản như chính con người, tính cách các văn nghệ sĩ. Nhưng với nghệ thuật lấy ánh sáng điêu luyện, với bố cục, góc chụp chặt chẽ và đặc biệt bắt được đúng hồn nhân vật, ông đã tạo được các bức chân dung thể hiện sâu sắc nét cá tính từng con người. 


Từ trái qua phải: Nhạc sĩ Hồng Đăng, diễn viên điện ảnh Phương Thanh (đóng vai Hiền Cá Sấu trong phim “Tội lỗi cuối cùng”), nhà phê bình Ngô Thảo, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha (đứng sau), vợ chồng nhạc sĩ Văn Cao, nhà thơ Thu Bồn và nhạc sĩ Nghiêm Bá Hồng. Ảnh chụp năm 1983 tại nhà riêng nhạc sĩ Thụy Kha (Hà Nội).
 
Chân dung thể hiện sâu sắc nét cá tính từng con người
 
“Khi biết mình muốn chụp ai, nhất là những khoảnh khắc đời thường, thì tôi sẽ "canh” cho đến lúc mình tìm thấy khoảnh khắc ưng ý nhất" – Hà Tường tâm sự.  Cần mẫn như thế và hiểu tính cách nhân vật sâu sắc nên ông có nhiều bức ảnh hiếm hoi khi chớp được khoảnh khắc mà các cây đa cây đề Dương Bích Liên, Đặng Đình Hưng, Trần Dần, Nguyễn Sáng ngồi uống rượu với nhau. Ông chụp bức ảnh Tào Mạt nằm bên cạnh quyển tạp chí “Thế giới mới”. Ông “vẽ" Nguyễn Tuân ngồi hút tẩu với vài sợi khói mong manh bay lên.
 
Trong số những nhà lãnh đạo, những tướng lĩnh của Việt Nam, Hà Tường đã chụp các cụ Lê Đức Thọ, Võ Nguyên Giáp, Lê Quang Đạo… Đặc biệt khi Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh còn đương chức, Hà Tường đã chụp được bức hình rất đời thường, khi vị lãnh đạo giản dị này ngồi uống nước ở vỉa hè. Cho đến nay, Hà Tường vẫn lưu giữ được gần như đầy đủ những bức ảnh chân dung ông từng chụp, dù nhiều người trong số đó theo quy luật thời gian đều về nơi thiên cổ. 
 

Vợ chồng họa sĩ Phạm Văn Hạng – Trần Thị Niêm và vợ chồng họa sĩ Trần Văn Cẩn – nhà điêu khắc Nguyễn Thị Hồng. Chụp tại nhà riêng ông Cẩn (Hà Nội).
 
 
Ông từng nói lên quan điểm nghệ thuật của mình: "Tôi chụp hình chân dung thì chẳng phân biệt người nổi tiếng hay bình thường, miễn sao người đó phải cho tôi cảm nhận rằng họ tốt, tôi thích chơi, thì mới chụp. Ai không tốt có thuê tiền tôi cũng không chụp". 
 
Triển lãm ảnh “Những người muôn năm cũ” sẽ trưng bày ảnh các văn, nghệ sĩ được chụp trong suốt 20 năm, từ 1975-1995, bằng phim đen trắng, và cuốn sách cùng tên của nhiếp ảnh gia Hà Tường ra mắt vào ngày 22/2, tại 70 Nguyễn Du, Hà Nội. Cũng nhân dịp này, khoảng 30 tác phẩm trong “Những người muôn năm cũ” được trưng bày tại đây đến hết 3/3/2020.
 

Hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đang vẽ tranh tại xưởng vẽ ở nhà riêng trên phố Thuốc Bắc (Hà Nội) qua ống kính Hà Tường. 
 
Độc giả có thể gặp lại trong cuốn sách 150 bức ảnh, trong đó có nhiều khoảnh khắc ghi lại hình ảnh các bậc thầy hội họa Việt Nam như Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái; và các nhạc sĩ: Văn Cao, Trịnh Công Sơn; các nhà thơ: Đặng Đình Hưng, Lê Đạt, Trần Dần, Hoàng Cầm; nhà sử học Trần Quốc Vượng; nhà dân tộc học Từ Chi…
 

Việt Cường/GĐTE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.