Bạo lực gia đình vẫn… nhức nhối!

13:47:34 17/12/2018

Nhận định này của tôi được củng cố thêm bằng Hội nghị tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình diễn ra tại Hà Nội vào ngày 12/12/2018. Tại hội nghị này, các đại biểu đã đưa ra những luận điểm, những con số chứng tỏ bạo lực gia đình (BLGĐ) vẫn là nỗi đau và mối lo trong xã hội.



 
Nhức nhối ngay từ những con số
 
Cũng cần nhắc lại điều này: Trước khi Hội nghị tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống BLGĐ toàn quốc diễn ra, hầu hết các tỉnh, thành trong cả nước cũng đã có hội thảo của mình. Những nhận định, những con số đưa ra là khá đa dạng và khá “vênh” nhau nhưng đều cho biết một thực tế: Luật ở mức độ nào đó đã có tác dụng nhưng BLGĐ vẫn diễn ra rất phổ biến. Còn tại hội nghị này, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thuỷ cho hay, có 30% hộ gia đình cho biết “trong nhà xảy ra ít nhất một lần bạo lực mỗi năm”. Dẫn số liệu tổng hợp từ các địa phương, bà Thủy cho biết từ năm 2009 đến 2017, cả nước có gần 300.000 vụ bạo lực gia đình; con số này giảm từng năm, đến 2017 chỉ còn 13.000 vụ.
 
Nhưng số liệu do Tòa án đưa ra “cãi” lại số liệu của bà Thủy. Theo đó, từ 2008 đến 2018 có 1,4 triệu vụ ly hôn; trong đó 1 triệu vụ có nguyên nhân từ BLGĐ. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý ngay: Nếu chia số vụ ly hôn cho 10 năm thì mỗi năm cả nước có 100.000 vụ BLGĐ phải ly hôn. Phó Thủ tướng đặt vấn đề: “Có phải do khái niệm khác nhau, hay các địa phương không nắm được số liệu? Hoặc nắm được số liệu mà sợ mất thành tích thi đua nên mới chênh lệch như vậy?”.
 

Toàn cảnh Hội nghị tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình. Ảnh: Lê Hiền
 
Tôi tin vào con số của Tòa án vì đây là cơ quan đáng tin cậy; hơn nữa, mỗi vụ án đều có hồ sơ, hóa đơn án phí nên độ chính xác rất cao. Vậy chúng ta phải thấy rằng, BLGĐ ở Việt Nam hiện nay đang diễn ra rất phổ biến. Các vụ việc và số lượng không giảm mà có khi còn tăng. Chính việc những con số của các cơ quan khác nhau đưa ra có sự chênh lệch quá lớn khiến những người trong cuộc bối rối. Và ở một mức độ nào đó, nó cũng gây nên sự nhức nhối.
 
Cần xác định đúng thực trạng BLGĐ hiện nay!
 
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đưa ra đề nghị: Trước khi bàn đến việc sửa Luật thì phải có con số thống kê thực chất, phản ánh đúng thực trạng BLGĐ ở Việt Nam hiện nay. Tôi cũng rất mong có được con số chính xác này. Còn hiện tại, dựa vào số liệu từ nhiều nguồn, căn cứ vào thực tế đang diễn ra, suy luận một cách logic thì thấy thế này: Có quá nửa (khoảng  64%) số vụ ly hôn ở Việt Nam liên quan đến bạo hành gia đình. Nạn nhân chủ yếu của bạo hành gia đình là phụ nữ và trẻ em. Theo một số nghiên cứu, trên 90% nạn nhân là nữ giới; phần còn lại hầu hết là trẻ em. 
 
GS.TS Lê Thanh Hải - Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết: “Mỗi năm có hàng trăm trẻ em bị bạo hành rất nặng phải nhập viện cấp cứu…Theo tính toán của các nhà khoa học, mỗi trường hợp trẻ em bị bạo hành nặng phải cấp cứu thì có 300 - 600 trường hợp khác chưa được khai báo. Như vậy, con số trẻ em bị bạo hành rất nhiều”. Như vậy cũng có nghĩa là tình trạng bạo hành mà đối tượng bị bạo hành là người cao tuổi và người chồng cũng có, nhưng chiếm tỷ lệ rất nhỏ. 
 
Các hình thức bạo hành cũng đã được chỉ ra: có tới 30% phụ nữ bị bạo hành về thân thể, nghĩa là bị đánh đập ở các mức độ khác nhau; gần 80% bị mắng chửi, bị nhục mạ bằng lời nói; hơn 70% bị bỏ mặc, không hề được quan tâm, hay nói cách khác là trong tình trạng “chiến tranh lạnh”; gần 10% bị cấm tham gia hoạt động xã hội, tham gia vui chơi, giải trí; khoảng  25% bị chồng cưỡng bức quan hệ tình dục, nghĩa là dù không muốn, người vợ vẫn phải chiều chồng. Đây có thể xem là một hình thức bạo hành cả về tinh thần lẫn thể chất.
 
Trong các hình thức BLGĐ, những hành động bạo lực thô bạo, dã man diễn ra khá phổ biến. Nhiều phụ nữ bị thương tật, trở nên tàn phế sau khi bị các ông chồng đánh đập rất tàn bạo. Nghiêm trọng hơn nữa, nhiều vụ án mạng trên cơ sở BLGĐ đã xảy ra.
 
Về đặc điểm của BLGĐ, nhóm gia đình có trình độ văn hóa, học vấn thấp, việc làm không ổn định - BLGĐ thường diễn ra dưới hình thức bạo lực thể chất; nhóm gia đình có trình độ văn hóa, học thức cao, việc làm ổn định - BLGĐ thường diễn ra dưới hình thức bạo lực tinh thần. BLGĐ làm cho các mối quan hệ trong gia đình bị sứt mẻ, không khí căng thẳng, có thể dẫn tới ly tán, ly hôn. Đặc biệt, trẻ em sống trong các gia đình có bạo lực bị ảnh hưởng tiêu cực về nhiều phương diện. BLGĐ làm xói mòn đạo đức, khiến các giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam bị suy giảm.
 
Như vậy, thực trạng BLGĐ hiện nay vẫn rất nhức nhối và gây hậu quả nghiêm trọng.
 

Ảnh minh họa (Internet)
 
Tìm cách giảm bớt sự nhức nhối trong BLGĐ
 
Rõ ràng, sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống BLGĐ là điều cần thiết. Tuy nhiên, điều này không thể làm một sớm, một chiều. Việc có thể làm ngay và có hiệu quả thiết thực ngay là đẩy mạnh việc tuyên truyền giáo dục, phổ biến pháp luật. Để giải pháp này mang lại hiệu quả như mong muốn, các cơ quan báo chí, truyền thông phải phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành, các địa phương. Phải xem việc tuyên truyền, giáo dục phòng chống BLGĐ là công việc thường xuyên. Muốn vậy, phải có những cơ quan báo chí chuyên biệt về vấn đề này, hay ít ra là các tờ báo hàng ngày phải có chuyên mục thường xuyên về vấn đề này. Hội Nhà báo Việt Nam cần thành lập những câu lạc bộ của những nhà báo chuyên viết về đề tài BLGĐ để nâng cao chất lượng những bài viết trong lĩnh vực này.
 
Đưa nội dung phòng chống BLGĐ vào nhà trường là việc cần và có thể làm ngay. Muốn vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải có sự chỉ đạo sát sao và có chương trình phù hợp. Điều quan trọng nhất là giáo viên nhà trường phải nhận thức được việc tuyên truyền, giáo dục phòng chống BLGĐ trong nhà trường là rất cần thiết, mỗi thầy cô đều có trách nhiệm đóng góp công sức mình vào hoạt động này.
 
Thay đổi lối sống, hoàn cảnh sống, mức sống của các gia đình và cá nhân là một giải pháp quan trọng trong việc phòng chống BLGĐ. Nhiều gia đình lục đục, đánh nhau vì thiếu ăn, thiếu mặc, bức bí trong việc kiếm tiền. Vì vậy, giải pháp này tập trung vào việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần. Đây là giải pháp mang tính tổng thể, bao gồm từ chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tới kế hoạch làm ăn của từng gia đình. Cũng cần quan tâm đến việc trang bị những kỹ năng ứng xử cần thiết: kỹ năng ứng xử giữa vợ và chồng, anh chị em, giữa các thế hệ. 
 
Việc thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp chắc chắn sẽ mang đến cho công cuộc đấu tranh phòng chống BLGĐ một sinh khí mới, tạo ra xung lực để tất cả mọi người quan tâm tới việc phòng chống BLGĐ. 
 

                                              Nếu đàn ông cam kết…

Trong quá trình quan sát và nghiên cứu, tôi thấy rằng, những người đàn ông trưởng thành chính là những người thường gây nên bạo lực. Vậy nếu bây giờ những người đó cam kết không dùng bạo lực nữa thì hay biết mấy!

Đương nhiên, tôi biết khó mà thuyết phục tất cả những người đàn ông trưởng thành cam kết không sử dụng bạo lực trong đời sống gia đình. Tuy nhiên, tôi vẫn hi vọng vào lòng tự trọng và tố chất cao thượng vốn có ở những người đàn ông. Vấn đề là chúng ta làm thế nào để những người đàn ông sẵn sàng thể hiện những phẩm chất này.

Thực tế chỉ ra rằng, khi uống bia, uống rượu vào, những người đàn ông thường không kiểm soát được ý nghĩ và hành vi của mình. Thậm chí, nhiều người cho rằng, việc lạm dụng bia rượu là nguyên nhân chính dẫn tới BLGĐ. Điều này có lý ở mức độ nào đó. Tuy nhiên, cấm đàn ông Việt Nam uống bia, uống rượu là phương án không khả thi. Vì vậy, chỉ có thể khuyến khích đàn ông cam kết uống bia, uống rượu một cách chừng mực. 

Có người đã đề cập đến việc tạo ra văn hóa uống bia, uống rượu. Khi đã nói tới văn hóa, chính là nói tới sự chừng mực, nói tới vẻ đẹp của việc uống bia, uống rượu. Những người đàn ông có lòng tự trọng rất thích được xem là có văn hóa trong việc uống bia, uống rượu. Tôi đã nhiều lần dừng được những cuộc rượu đang ở cao trào bằng câu nói: “Chúng ta không uống nữa để chứng tỏ chúng ta là những người biết uống bia, uống rượu”. Khi đàn ông đã “sương sương”, ai cũng muốn chứng tỏ mình là những người biết uống bia, uống rượu.

Vậy, để giảm BLGĐ, trước hết chúng ta khuyến khích những người đàn ông trưởng thành uống bia, uống rượu một cách có văn hóa.

                                                                 Đàm Trọng

 

 


Hồ Bất Khuất/GĐTE


 

 

To Top
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Trang điện tử http://www.giadinhvatreem.vn/ phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí Gia đình và trẻ em.